Đạm Cá Gây Xì Mủ Sầu Riêng? Đừng Vội Oan Cho Đạm Cá!

Có một câu mà không ít bà con từng nghe, thậm chí từng truyền tai nhau: “Tưới đạm cá xong cây bị xì mủ, vậy đạm cá gây xì mủ!” Nghe qua tưởng hợp lý, bởi cứ sau một lần sử dụng đạm cá mà cây xuất hiện dấu hiệu bất thường thì rất dễ hình thành suy nghĩ do đạm cá.

Nhưng làm vườn lâu năm, bà con sẽ hiểu rằng thấy một hiện tượng xảy ra sau khi sử dụng một sản phẩm không có nghĩa sản phẩm đó chính là nguyên nhân gây ra hiện tượng. Muốn biết cây xì mủ vì đâu, phải nhìn cả bộ rễ, đất, nước, thời tiết, vị trí vết bệnh và sức khỏe tổng thể của cây.

Đặc biệt với sầu riêng, xì mủ thường liên quan đến các tác nhân gây bệnh, nhất là nhóm nấm giả Phytophthora, kết hợp với điều kiện ẩm độ cao, thoát nước kém, vết thương trên thân hoặc rễ và sức chống chịu của cây.

Vì vậy, nếu chỉ thấy cây xì mủ sau khi tưới đạm cá rồi kết luận đạm cá gây xì mủ thì có thể chúng ta đang nhìn nhầm vào người đến sau, trong khi nguyên nhân thực sự đã tồn tại trong vườn từ trước.

Hãy thử hình dung một cây sầu riêng sau thu hoạch. Cây vừa trải qua cả một mùa mang trái, đã tiêu hao rất nhiều dinh dưỡng và năng lượng, bộ rễ cũng chịu áp lực trong suốt quá trình nuôi trái.

Sau đó lại gặp mưa kéo dài, đất ẩm, vườn thoát nước chưa tốt, rễ bị suy hoặc có sẵn những tổn thương mà bên ngoài chưa biểu hiện rõ. Trong điều kiện như vậy, các tác nhân gây bệnh có cơ hội phát triển mạnh hơn.

Đến lúc bà con bắt đầu phục hồi cây bằng đạm cá, cây được bổ sung thêm nguồn dinh dưỡng hữu cơ, amino acid và các hợp chất dinh dưỡng dễ sử dụng hơn, quá trình sinh trưởng và phục hồi được thúc đẩy, thì những vấn đề vốn đã âm thầm tồn tại trong thân hoặc vùng rễ có thể bắt đầu biểu hiện rõ hơn.

Và thế là bà con dễ kết luận: “Tưới đạm cá nên cây mới xì mủ.” Nhưng thực tế có thể hoàn toàn khác: đạm cá không phải nguyên nhân tạo ra ổ bệnh; nó chỉ vô tình xuất hiện cùng thời điểm mà vấn đề sẵn có bắt đầu bộc lộ.

Muốn hiểu đúng chuyện này, trước hết phải hiểu xì mủ là gì và vì sao sầu riêng dễ gặp tình trạng này. Xì mủ không phải là một bệnh do đạm cá, mà là một biểu hiện thường liên quan đến tổn thương mô và tác nhân gây bệnh.

Khi cây bị tấn công, mô thân hoặc vùng rễ có thể bị tổn thương, cây tiết nhựa/mủ như một phản ứng tại vị trí bị ảnh hưởng. Nếu vườn có độ ẩm cao, mưa nhiều, đất thoát nước kém hoặc vùng rễ đang suy yếu thì nguy cơ bệnh càng đáng quan tâm.

Chính vì vậy, khi phát hiện xì mủ, việc đầu tiên không nên là đổ lỗi cho loại phân vừa sử dụng, mà phải kiểm tra lại toàn bộ điều kiện của cây và vùng đất xung quanh.

Vết xì mủ nằm ở đâu? Thân hay cổ rễ? Đất có bị úng không? Rễ có khỏe không? Vườn có mưa liên tục không? Cây trước đó có bị tổn thương cơ giới không? Cây đang suy hay đang phục hồi? Tất cả những câu hỏi đó mới giúp tìm đúng nguyên nhân.

Vậy còn đạm cá thì sao? Nếu đạm cá thực sự là nguyên nhân trực tiếp gây xì mủ, tại sao rất nhiều nhà vườn vẫn sử dụng đạm cá trong giai đoạn phục hồi và ghi nhận cây cải thiện về cơi đọt, màu lá, sức sinh trưởng và bộ rễ?

Bởi bản chất của đạm cá là một nguồn dinh dưỡng hữu cơ giàu đạm và các hợp chất hữu cơ có giá trị cho cây. Khi được sử dụng đúng liều lượng, đúng thời điểm và phù hợp với tình trạng vườn, đạm cá có thể trở thành một nguồn dinh dưỡng rất hữu ích, đặc biệt trong giai đoạn cây cần phục hồi sau thu hoạch.

Sau một vụ nuôi trái, điều cây cần không đơn giản là thêm thật nhiều phân, mà cần được phục hồi một cách có hệ thống. Cây cần dinh dưỡng để tái tạo mô mới, cần bộ rễ hoạt động tốt để hấp thu, cần đất có điều kiện thuận lợi và cần thời gian để cân bằng lại sinh trưởng.

Đạm cá có thể tham gia vào quá trình này nhờ cung cấp nguồn đạm hữu cơ, peptide, amino acid và các chất hữu cơ khác, tùy theo công nghệ sản xuất và chất lượng sản phẩm. Khi được cây hấp thu và sử dụng phù hợp, nguồn dinh dưỡng này hỗ trợ quá trình sinh trưởng, giúp cây có nguyên liệu để phát triển cơi đọt mới, phục hồi tán lá và tái tạo sức sau giai đoạn mang trái.

Nói một cách dễ hiểu, đạm cá giống như một nguồn thức ăn dinh dưỡng cho cây sau khi cây đã tiêu hao sức trong cả một vụ trái. Nhưng thức ăn tốt đến đâu cũng phải dùng đúng cách.

Người khỏe ăn đúng lượng thì có lợi; ăn quá nhiều, dùng sai cách thì lại thành vấn đề. Cây cũng vậy. Đạm cá tốt không có nghĩa là cứ tưới càng nhiều càng tốt. Liều lượng, nồng độ, chất lượng sản phẩm, cách pha, tình trạng đất và bộ rễ đều rất quan trọng. Đây mới là điều bà con cần lưu ý khi sử dụng.

Và chính ở điểm này, chúng ta lại quay về câu chuyện đạm cá gây xì mủ. Nếu một vườn đang ứ nước, đất bí, rễ suy, nấm bệnh đang hiện diện, mà bà con liên tục đưa dinh dưỡng vào nhưng không xử lý điều kiện vùng rễ, thì cây vẫn có thể phát sinh vấn đề.

Nhưng nguyên nhân không nên được quy kết đơn giản rằng do đạm cá. Cũng giống như một người đang có vấn đề về tiêu hóa không thể kết luận rằng cứ ăn một món ăn bổ dưỡng là món đó gây bệnh. Phải xem tổng thể cơ thể, lượng ăn, tình trạng sức khỏe và những yếu tố liên quan.

Đặc biệt với sầu riêng, nước và bộ rễ là hai yếu tố cực kỳ quan trọng. Một cây có bộ rễ khỏe sẽ có khả năng hấp thu nước và dinh dưỡng tốt hơn; ngược lại, bộ rễ đang bị tổn thương thì dù bà con có bổ sung dinh dưỡng tốt đến đâu, cây cũng khó phát huy hết hiệu quả.

Vì vậy, muốn đạm cá phát huy giá trị, đừng chỉ nghĩ đến việc tưới đạm cá, mà hãy nghĩ đến cả một quy trình phục hồi: kiểm tra đất, quản lý nước, đảm bảo thoát nước, theo dõi pH, chăm vùng rễ, bổ sung hữu cơ hợp lý và sử dụng dinh dưỡng đúng nhu cầu của cây.

Đó cũng là lý do đạm cá đặc biệt phù hợp với tư duy phục hồi từ gốc. Sau thu hoạch, thay vì nóng vội ép cây bật đọt thật nhanh, nhà vườn nên quan tâm trước tiên đến khả năng hồi phục của bộ rễ.

Khi rễ khỏe hơn, cây mới có nền tảng để hấp thu dinh dưỡng và phát triển cơi đọt. Khi cây có lực, việc chăm sóc những giai đoạn tiếp theo cũng thuận lợi hơn. Một cơi đọt đẹp không chỉ đến từ lượng phân bón đưa vào, mà bắt đầu từ một bộ rễ đủ khỏe để ăn được lượng dinh dưỡng đó…

Điều quan trọng nhất là đừng đánh đồng đạm cá với xì mủ. Nếu sau khi sử dụng đạm cá mà cây xuất hiện xì mủ, hãy bình tĩnh kiểm tra lại lịch sử vườn và điều kiện hiện tại.

Trước khi tưới đạm cá, cây có đang suy không? Đất có ẩm kéo dài không? Mưa có liên tục không? Vườn có thoát nước tốt không? Rễ có dấu hiệu bất thường không? Vết xì mủ xuất hiện ở vị trí nào? Trước đó cây có bị va quẹt, cắt tỉa hoặc tổn thương thân không? Và đặc biệt, những cây bên cạnh có cùng tình trạng hay không?

Khi đặt những câu hỏi này, bà con sẽ nhìn được bức tranh đầy đủ hơn thay vì chỉ nhìn vào một sự trùng hợp về thời điểm.

Vì vậy, thay vì nói đạm cá gây xì mủ, hãy nói chính xác hơn rằng: Khi cây đang có vấn đề về rễ, đất và bệnh, cần đánh giá toàn bộ điều kiện trước khi sử dụng dinh dưỡng. Đây mới là cách làm vườn tỉnh táo và khoa học.

Đừng vì một lần gặp hiện tượng bất thường mà bỏ qua một nguồn dinh dưỡng hữu cơ có nhiều giá trị; cũng đừng vì nghe người khác nói đạm cá tốt mà sử dụng vô tội vạ. Sản phẩm tốt phải đi cùng cách dùng đúng, và cách dùng đúng phải dựa trên tình trạng thực tế của vườn.

Với những nhà vườn đang bước vào giai đoạn phục hồi sau thu hoạch, đạm cá có thể trở thành một lựa chọn đáng cân nhắc để bổ sung nguồn dinh dưỡng hữu cơ cho cây. Khi được sử dụng hợp lý, đạm cá hỗ trợ cây có thêm nguồn dinh dưỡng để phục hồi sinh trưởng, phát triển cơi đọt và tái tạo sức sau giai đoạn mang trái.

Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:

• Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
  
• Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
• Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
• Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
• Chế phẩm vi sinh Nấm 3 Màu
• Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
• Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
• Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)
• Chế phẩm sinh học bộ tứ vệ sĩ Bio Shield

Đừng để một hiểu lầm khiến bà con bỏ qua một nguồn dinh dưỡng hữu cơ có giá trị. Đạm cá không phải thủ phạm mặc định của xì mủ. Khi cây xì mủ, hãy tìm nguyên nhân thật sự. Khi cây cần phục hồi, hãy cung cấp dinh dưỡng đúng lúc.

Khi đất và rễ có vấn đề, hãy xử lý từ gốc. Và khi sử dụng đạm cá, hãy sử dụng đúng liều, đúng cách, đúng tình trạng cây. Bởi làm sầu riêng hiệu quả không phải là thấy cây yếu thì bón thật nhiều, mà là hiểu cây đang cần gì và cung cấp đúng thứ đó.

Tác giả: Minh Như

Mọi thắc mắc về bài viết “Đạm cá gây xì mủ sầu riêng?”, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ