Trichoderma, Một Mắt Xích Quan Trọng Trong Quản Lý Đất Và Vùng Rễ Mùa Mưa

Mưa nhiều chưa chắc là điều đáng lo nhất đối với một vườn cây. Điều đáng lo hơn là nước mưa cứ nằm lại trong đất, đất ẩm kéo dài, vườn thoát nước kém nhưng nhà vườn lại chỉ phát hiện vấn đề khi lá đã vàng, rễ đã yếu, thân đã xì mủ. Khi ấy, câu chuyện không còn đơn giản là cây thiếu phân hay cây cần bổ sung dinh dưỡng, mà đã liên quan trực tiếp đến sức khỏe của đất và bộ rễ.

Trong mùa mưa, đất thường xuyên ở trạng thái ẩm, độ thoáng khí trong vùng rễ giảm xuống, đặc biệt ở những khu vực đất nặng, đất bí, vườn thấp hoặc hệ thống mương rãnh chưa đáp ứng được lượng nước lớn. Khi nước và độ ẩm duy trì quá lâu, môi trường vùng rễ thay đổi, hệ vi sinh vật trong đất cũng thay đổi theo.

Những điều kiện bất lợi này có thể làm bộ rễ suy yếu và tạo cơ hội cho một số tác nhân gây bệnh trong đất phát triển. Nhà vườn có thể bắt gặp những biểu hiện quen thuộc như rễ bị tổn thương, cây vàng lá, sinh trưởng kém, xì mủ, cơi đọt yếu hoặc cây phục hồi chậm sau những đợt mưa kéo dài.

Đó cũng là lý do ngày càng nhiều nhà vườn quan tâm đến việc bổ sung vi sinh vật có lợi, trong đó có Trichoderma, như một phần của chiến lược quản lý đất và vùng rễ lâu dài.

1. Mùa mưa, đất ẩm kéo dài – Bộ rễ đang đối mặt với điều gì?

Bộ rễ là nơi cây hấp thu nước và dinh dưỡng, nhưng đồng thời cũng là một trong những bộ phận rất nhạy cảm với điều kiện đất. Một bộ rễ khỏe không chỉ cần nước mà còn cần độ thoáng khí, cấu trúc đất phù hợp và một hệ sinh thái vi sinh vật tương đối cân bằng.

Khi mưa liên tục, lượng nước trong đất tăng cao. Nếu nước được thoát nhanh, đất có thể trở lại trạng thái phù hợp sau mưa. Nhưng nếu vườn thoát nước kém, nước bị đọng hoặc đất giữ ẩm quá lâu, vùng rễ có thể trở nên bí và thiếu oxy. Đây là một trong những nguyên nhân khiến rễ dễ suy yếu.

Điều đáng nói là những vấn đề ở bộ rễ thường không biểu hiện ngay lập tức trên tán cây. Nhà vườn có thể nhìn thấy bộ lá vẫn còn xanh trong một khoảng thời gian, nhưng bên dưới đất, rễ đã bắt đầu hoạt động kém. Đến khi cây biểu hiện vàng lá, rụng lá, đứng đọt, cơi phát triển yếu hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường trên thân thì vấn đề có thể đã diễn ra từ trước đó.

Đặc biệt với những vườn sầu riêng, cà phê, cây ăn trái lâu năm có bộ rễ lớn và yêu cầu đất thông thoáng, việc quản lý nước trong mùa mưa càng cần được chú trọng. Không thể dùng một sản phẩm vi sinh để thay thế cho việc thoát nước. Nếu nước vẫn ngập hoặc đất vẫn bí, việc bổ sung vi sinh sẽ không thể giải quyết được nguyên nhân nền tảng.

Vì vậy, nguyên tắc đầu tiên của mùa mưa vẫn là: nước phải được thoát, đất phải có độ thoáng và bộ rễ phải được kiểm tra thường xuyên.

Sau khi giải quyết tốt vấn đề môi trường đất, nhà vườn mới có thể xây dựng một hệ sinh thái vùng rễ theo hướng chủ động hơn bằng hữu cơ và các nhóm vi sinh vật có lợi.

2. Trichoderma hỗ trợ quản lý nấm trong đất như thế nào?

Trong tự nhiên, đất không phải là một môi trường chỉ có một loại vi sinh vật. Trong đó tồn tại rất nhiều nhóm vi sinh vật cùng cạnh tranh về không gian và nguồn dinh dưỡng.

Khi Trichoderma được đưa vào môi trường phù hợp, chúng có thể phát triển và cạnh tranh với một số vi sinh vật khác trong vùng rễ. Một số loài Trichoderma còn có khả năng tương tác với nấm khác thông qua nhiều cơ chế sinh học như cạnh tranh, ký sinh trên sợi nấm hoặc tạo ra các chất có hoạt tính đối kháng.

Nhờ đó, Trichoderma có thể góp phần duy trì môi trường vùng rễ theo hướng bất lợi hơn đối với một số nấm gây hại. Nhưng nhà vườn cần hiểu đúng: đây là quản lý hệ sinh thái, chứ không phải xử lý tức thời.

Nếu một cây đã bị thối rễ nghiêm trọng, tán suy kiệt, thân xì mủ nặng hoặc bộ rễ đã tổn thương nhiều, việc chỉ bổ sung Trichoderma rồi chờ cây tự phục hồi là không phù hợp. Khi bệnh đã tiến triển, cần xác định nguyên nhân, đánh giá tình trạng rễ, xử lý điều kiện đất và áp dụng biện pháp phù hợp với tình trạng thực tế của cây.

Nói một cách dễ hiểu: Trichoderma phù hợp hơn với tư duy xây hàng rào sinh học và quản lý đất từ sớm thay vì cây bệnh rồi mới tìm cách cứu.

Đó chính là sự khác biệt giữa phòng ngừa chủ động và chạy theo xử lý khi vấn đề đã xảy ra.

3. Không chỉ cho vào đất – Trichoderma còn rất hữu ích trong ủ hữu cơ

Một trong những ứng dụng rất thực tế của Trichoderma là hỗ trợ ủ phân chuồng và các nguồn vật liệu hữu cơ.

Phân bò, phân gà, phân dê, rơm rạ, lá cây, cỏ, phụ phẩm sau thu hoạch… đều là nguồn hữu cơ có giá trị nếu được xử lý đúng cách. Nhưng nếu sử dụng vật liệu hữu cơ chưa hoai mục tốt, nhà vườn có thể vô tình đưa vào vườn nhiều vấn đề không mong muốn.

Phân chưa hoai có thể tiếp tục phân hủy trong đất, làm thay đổi môi trường vùng rễ, phát sinh nhiệt hoặc tạo điều kiện cho một số vi sinh vật không mong muốn phát triển. Vì vậy, ủ hoai trước khi đưa vào vườn là một bước rất đáng chú ý trong quản lý đất.

Trong quá trình ủ, Trichoderma có thể hỗ trợ phân hủy các vật liệu hữu cơ và góp phần thúc đẩy quá trình hoai mục trong điều kiện thích hợp. Khi nguồn hữu cơ được xử lý tốt, nhà vườn không chỉ tận dụng được phụ phẩm mà còn có thêm nguồn vật chất hữu cơ để cải thiện đất.

Một cây khỏe không chỉ cần dinh dưỡng ở dạng cây hấp thu được. Cây còn cần một môi trường đất đủ tốt để rễ phát triển, hô hấp và hấp thu dinh dưỡng hiệu quả.

Bởi vậy, đầu tư cho đất cũng chính là đầu tư cho bộ rễ, và đầu tư cho bộ rễ chính là đầu tư cho sức khỏe lâu dài của cả vườn cây.

4. Trichoderma chỉ phát huy giá trị khi được đặt đúng chỗ

Trichoderma tốt không có nghĩa là có thể giải quyết mọi vấn đề của vườn. Nếu vườn đang ngập nước, trước tiên phải tìm cách thoát nước.

Nếu đất quá bí, cần quan tâm đến độ thoáng và cấu trúc đất. Nếu hữu cơ chưa hoai mục, cần xử lý và ủ đúng cách.

Nếu cây đang có dấu hiệu bệnh nặng, cần kiểm tra nguyên nhân và có biện pháp xử lý phù hợp. Sau đó, vi sinh vật có lợi như Trichoderma mới phát huy tốt vai trò trong một chương trình quản lý đất tổng thể.

Đây cũng là điều nhà vườn cần lưu ý khi lựa chọn sản phẩm. Đừng chỉ nhìn vào tên gọi Trichoderma trên bao bì. Hãy quan tâm đến chủng vi sinh, mật độ vi sinh, chất lượng sản phẩm, hướng dẫn sử dụng và cách bảo quản, đồng thời sử dụng đúng mục đích. Bởi vì trong nông nghiệp, một sản phẩm tốt nhưng dùng sai thời điểm, sai điều kiện hoặc sai mục đích thì hiệu quả cũng sẽ không như kỳ vọng.

Một lần cải tạo đất chưa thể tạo nên một nền đất khỏe. Một lần bổ sung vi sinh cũng không thể thay thế cho cả một quy trình canh tác. Nhưng nếu nhà vườn duy trì đều đặn việc quản lý nước, bổ sung hữu cơ phù hợp, sử dụng vật liệu hữu cơ đã hoai mục, theo dõi bộ rễ và xây dựng hệ vi sinh vật có lợi, đất sẽ có cơ hội được cải thiện theo hướng bền vững hơn.

Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:

• Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
  
• Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
• Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
• Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
• Chế phẩm vi sinh Nấm 3 Màu
• Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
• Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
• Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)
• Chế phẩm sinh học bộ tứ vệ sĩ Bio Shield

Và khi đất khỏe hơn, bộ rễ có điều kiện thuận lợi hơn. Khi rễ khỏe, cây mới có nền tảng để hấp thu nước và dinh dưỡng tốt hơn, phục hồi tốt hơn sau những giai đoạn bất lợi và duy trì sức sinh trưởng ổn định hơn.

Tác giả: Minh Như

Mọi thắc mắc về bài viết “Trichoderma, một mắt xích quan trọng trong quản lý đất”, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ