Đạm Cá Hữu Cơ Khác Gì So Với Đạm Vô Cơ? Hiểu Đúng Để Nuôi Cây Bền Vững

Trong quá trình chăm sóc cây trồng, đặc biệt là những loại cây có giá trị kinh tế cao như sầu riêng, cà phê, chanh, cam, quýt, bưởi…, đạm luôn là một trong những nhóm dinh dưỡng quan trọng hàng đầu.

Đạm tham gia vào quá trình hình thành lá, chồi, cành, enzyme, protein và nhiều hoạt động sinh trưởng của cây. Vì vậy, khi cây cần phục hồi, cần đi cơi, cần phát triển tán lá hay bước vào giai đoạn nuôi trái, người làm vườn thường nghĩ ngay đến việc bổ sung đạm.

Tuy nhiên, không phải cứ cung cấp cùng một lượng đạm thì cây sẽ nhận được hiệu quả giống nhau. Đạm vô cơ và đạm hữu cơ từ cá có bản chất, cách cây tiếp nhận và cách chúng tương tác với đất hoàn toàn khác nhau.

Đây cũng là lý do có những vườn sử dụng phân đạm vô cơ cho cây phát triển rất nhanh trong thời gian ngắn, nhưng nếu sử dụng thiếu cân đối và kéo dài, đất có thể ngày càng kém ổn định; trong khi đó, đạm cá hữu cơ thường được lựa chọn trong những quy trình chăm cây theo hướng chú trọng cả cây, đất và hệ vi sinh.

Vậy đạm cá hữu cơ thực sự khác gì so với đạm vô cơ? Khi nào nên sử dụng từng loại? Và vì sao ngày càng nhiều nhà vườn quan tâm đến nguồn đạm hữu cơ từ cá? Hiểu đúng những khác biệt này sẽ giúp người trồng không còn nhìn phân đạm đơn giản chỉ qua một con số N trên bao bì, mà biết lựa chọn nguồn dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng của cây.

1. Đạm cá là gì và vì sao cây trồng cần đạm?

Đạm, hay nitơ (N), là một nguyên tố dinh dưỡng đa lượng thiết yếu đối với cây trồng. Cây cần nitơ để tổng hợp amino acid, protein, enzyme, axit nucleic và chlorophyll. Vì vậy, khi cây được cung cấp dinh dưỡng đạm phù hợp, khả năng phát triển thân, cành và lá được hỗ trợ, đặc biệt trong những giai đoạn cây cần sinh trưởng mạnh.

Nhà vườn có thể dễ dàng nhận thấy vai trò của đạm thông qua sự phát triển của bộ lá. Một cây được chăm sóc dinh dưỡng cân đối thường có bộ lá phát triển tốt, cành lá khỏe và có đủ nền tảng để thực hiện quá trình quang hợp. Ngược lại, khi cây thiếu đạm, sinh trưởng có thể chậm lại, lá già dễ vàng và khả năng phát triển sinh khối bị hạn chế.

Nhưng vấn đề nằm ở chỗ: cây cần đạm, không có nghĩa là càng nhiều đạm càng tốt.

Đối với cây lâu năm, đặc biệt là sầu riêng, việc bón đạm cần được đặt trong tổng thể dinh dưỡng và sinh lý của cây. Một cây muốn phát triển bền vững không chỉ cần N mà còn cần lân, kali, trung vi lượng, carbon hữu cơ, nước, oxy vùng rễ và một hệ đất có hoạt động sinh học phù hợp.

Do đó, câu hỏi quan trọng không chỉ là “bón bao nhiêu đạm?”, mà còn là “nguồn đạm này đến từ đâu, được cây sử dụng như thế nào và ảnh hưởng ra sao đến môi trường đất?”.

Đây chính là điểm tạo nên sự khác biệt giữa đạm vô cơ và đạm hữu cơ từ cá.

2. Đạm vô cơ: Nhanh, rõ nhưng cần sử dụng đúng

Đạm vô cơ là nhóm phân bón cung cấp nitơ dưới dạng các hợp chất vô cơ mà cây có thể hấp thu sau khi được chuyển hóa hoặc hòa tan trong môi trường đất. Một số dạng phổ biến trong sản xuất nông nghiệp gồm urê, ammonium sulfate và các loại phân NPK có chứa nitơ.

Ưu điểm dễ nhận thấy của đạm vô cơ là hàm lượng dinh dưỡng được xác định tương đối rõ và khả năng cung cấp nitơ nhanh. Khi cây đang cần thúc đẩy sinh trưởng, nguồn đạm này có thể đóng vai trò rất hữu ích nếu được sử dụng đúng liều lượng, đúng thời điểm và cân đối với các chất dinh dưỡng khác.

Chính vì tính nhanh và tiện lợi, đạm vô cơ đã trở thành một phần quan trọng trong nền nông nghiệp hiện đại.

Tuy nhiên, nhanh không đồng nghĩa với lúc nào cũng phù hợp.

Nếu bón quá nhiều hoặc bón không đúng thời điểm, lượng nitơ cây chưa sử dụng hết có thể bị thất thoát thông qua rửa trôi, bay hơi hoặc các quá trình chuyển hóa trong đất. Việc sử dụng phân vô cơ không cân đối trong thời gian dài cũng có thể làm thay đổi một số đặc tính hóa học của đất tùy loại phân, liều lượng, điều kiện đất và chế độ quản lý.

Đặc biệt, với những vườn cây lâu năm, nhà vườn không chỉ cần quan tâm đến việc “cây có xanh nhanh hay không”, mà cần nhìn rộng hơn: đất có tơi xốp không, rễ có khỏe không, chất hữu cơ trong đất có được duy trì không, hệ vi sinh vật có hoạt động tốt không và cây có duy trì được sức sinh trưởng ổn định qua nhiều vụ hay không.

Đạm vô cơ vì vậy không phải là “xấu”, cũng không phải thứ cần loại bỏ khỏi quy trình canh tác. Vấn đề quan trọng nhất là cách sử dụng.

Một quy trình dinh dưỡng hợp lý hoàn toàn có thể kết hợp phân vô cơ với phân hữu cơ, khoáng chất và các nguồn vật liệu cải thiện đất tùy điều kiện cụ thể của vườn.

3. Đạm cá hữu cơ – Không chỉ đơn thuần là “đạm”

Khác với phân đạm vô cơ, đạm cá hữu cơ được tạo ra từ nguyên liệu có nguồn gốc từ cá và được xử lý bằng các phương pháp phù hợp để tạo thành nguồn dinh dưỡng hữu cơ cho cây trồng.

Trong quá trình thủy phân nguyên liệu cá, protein có thể được phân giải thành các peptide và amino acid ở các mức độ khác nhau. Thành phần thực tế của sản phẩm phụ thuộc vào nguyên liệu, công nghệ sản xuất và quy trình xử lý.

Đây là điểm rất đáng chú ý.

Khi nói đến đạm cá, không nên hiểu đơn giản rằng đây chỉ là một loại phân có N. Giá trị của nguồn nguyên liệu cá nằm ở hệ chất hữu cơ và các hợp chất dinh dưỡng đi kèm, chứ không chỉ nằm ở con số phần trăm nitơ.

Một sản phẩm đạm cá được sản xuất tốt có thể cung cấp nguồn nitrogen hữu cơ cùng các hợp chất hữu cơ có nguồn gốc từ nguyên liệu cá. Khi đưa vào hệ thống đất – rễ, nguồn dinh dưỡng này cần trải qua quá trình phân giải, khoáng hóa và các chuyển đổi sinh học để trở thành những dạng cây có thể sử dụng.

Chính vì vậy, đạm cá thường không tạo cảm giác bật cây nhanh theo kiểu thúc mạnh như một số nguồn đạm vô cơ dễ tan. Đổi lại, nó phù hợp với tư duy nuôi cây theo hướng cung cấp dinh dưỡng hữu cơ và duy trì nền đất có hoạt động sinh học.

Tham khảo thêm các sản phẩm chuyên dùng cho nông nghiệp:

• Phân đạm cá – Phân cá hữu cơ cho nông nghiệp
  
• Phân Humic hữu cơ 95% Acid Powder
• Phân bón sinh học WEHG – 100% thảo mộc thiên nhiên
• Máy đo pH và độ ẩm đất DM15
• Chế phẩm vi sinh Nấm 3 Màu
• Chế phẩm sinh học Em Gốc (EM1)
• Chế phẩm sinh học Em AG (Em gốc) chuyên dùng ủ phân
• Chế phẩm Trichoderma (Bio-TC)
• Chế phẩm sinh học bộ tứ vệ sĩ Bio Shield

Nói cách khác, nếu đạm vô cơ giống như một nguồn cung cấp nitơ trực tiếp và nhanh thì đạm cá hữu cơ giống như một nguồn nguyên liệu dinh dưỡng đi vào cả hệ thống đất – rễ – vi sinh vật.

Đây là khác biệt mà nhà vườn cần hiểu thật rõ.

4. Khác biệt lớn nhất: Tốc độ và cách cung cấp dinh dưỡng

Đạm vô cơ thường được cây tiếp cận dưới những dạng nitơ khoáng có khả năng sử dụng tương đối nhanh, tùy loại phân và điều kiện môi trường. Vì vậy, khi cần thúc sinh trưởng trong một số giai đoạn nhất định, phân vô cơ có thể mang lại phản ứng rõ rệt.

Trong khi đó, đạm cá hữu cơ cần trải qua quá trình phân giải sinh học trong đất. Protein và các hợp chất hữu cơ được chuyển hóa dần thành những dạng dinh dưỡng mà cây có thể hấp thu.

Điều này khiến cách sử dụng hai nhóm sản phẩm cũng khác nhau.

Với đạm vô cơ, nhà vườn thường quan tâm nhiều đến liều lượng N, thời điểm bón và khả năng đáp ứng nhanh của cây.

Với đạm cá hữu cơ, ngoài lượng dinh dưỡng cung cấp, cần quan tâm đến chất lượng nguyên liệu, công nghệ thủy phân, độ ổn định của sản phẩm, hàm lượng hữu cơ và cách phối hợp với hệ thống đất – rễ – vi sinh vật.

Vì vậy, đạm cá không nên được kỳ vọng theo kiểu bón hôm nay, ngày mai cây bung cơi thật mạnh. Giá trị của nó nằm nhiều hơn ở việc đưa nguồn hữu cơ và dinh dưỡng có nguồn gốc sinh học vào quy trình chăm cây.

5. Đạm cá hữu cơ có lợi gì cho đất?

Đây là điểm khiến đạm cá được nhiều nhà vườn quan tâm khi chuyển sang hướng canh tác bền vững.

Đất không chỉ là nơi để cây đứng. Đất là một hệ sinh thái sống, trong đó có rễ cây, nước, không khí, chất hữu cơ và hàng loạt sinh vật đất.

Khi đất có đủ nguồn carbon hữu cơ và điều kiện phù hợp, hệ vi sinh vật có thể tham gia tích cực vào quá trình phân giải và chuyển hóa chất hữu cơ, từ đó góp phần vào chu trình dinh dưỡng trong đất.

Nguồn hữu cơ từ đạm cá vì vậy có thể trở thành một phần trong chiến lược quản lý đất, thay vì chỉ tập trung vào việc bổ sung một nguyên tố dinh dưỡng riêng lẻ.

Tuy nhiên, cũng cần nói rõ rằng không nên xem đạm cá như một loại “thuốc cải tạo đất” hay một sản phẩm có thể tự mình giải quyết mọi vấn đề của đất.

Nếu đất bị nén chặt, thoát nước kém, pH không phù hợp, rễ bị tổn thương hoặc tồn dư muối cao, chỉ bổ sung đạm cá là chưa đủ. Nhà vườn vẫn cần kết hợp quản lý nước, hữu cơ, pH, độ thoáng đất, hệ thống rễ và dinh dưỡng tổng thể.

Đó mới là cách nhìn đúng về phân hữu cơ.

6. Đạm cá panga – Hướng đến giải pháp dinh dưỡng hưu cơ cho nhà vườn

Đạm cá Panga của Tin Cậy được định hướng là nguồn dinh dưỡng hữu cơ từ cá, phù hợp sử dụng cho nhiều loại cây trồng chứ không chỉ riêng sầu riêng. Từ sầu riêng, cà phê đến chanh, cam, quýt, bưởi và nhiều nhóm cây ăn trái khác, đạm cá có thể được đưa vào chương trình chăm sóc tùy theo nhu cầu dinh dưỡng và giai đoạn sinh trưởng của cây.

Điểm quan trọng là nhà vườn không nên xem đạm cá như một sản phẩm thúc cây thần tốc, mà nên xem đây là một mắt xích trong quy trình dinh dưỡng tổng thể.

Khi cây cần phục hồi, đạm cá có thể được kết hợp cùng nguồn dinh dưỡng khoáng và hữu cơ khác để xây dựng lại nền sinh trưởng. Khi cây đi cơi, có thể sử dụng theo nhu cầu thực tế để hỗ trợ quá trình phát triển sinh khối. Khi bước vào giai đoạn nuôi trái, cần phối hợp với kali, canxi, magie, trung vi lượng và các yếu tố cần thiết khác thay vì chỉ tập trung vào đạm.

Một cây muốn nuôi trái tốt trước hết phải có bộ lá tốt. Muốn có bộ lá tốt, phải có bộ rễ khỏe. Muốn bộ rễ khỏe, không thể bỏ qua đất.

Và đó cũng chính là lý do đạm hữu cơ ngày càng được quan tâm trong những mô hình hướng đến nền đất khỏe và cây trồng phát triển bền vững.

Đạm vô cơ và đạm cá hữu cơ đều có vai trò trong sản xuất nông nghiệp. Sự khác biệt không nằm ở việc một loại tốt tuyệt đối còn loại kia xấu tuyệt đối, mà nằm ở nguồn gốc, dạng dinh dưỡng, tốc độ chuyển hóa, cách sử dụng và mục tiêu canh tác.

Đạm vô cơ có ưu thế về khả năng cung cấp nitơ khoáng tương đối nhanh và hàm lượng dinh dưỡng xác định. Đạm cá hữu cơ cung cấp nguồn nitrogen hữu cơ cùng các hợp chất hữu cơ từ nguyên liệu cá, cần được chuyển hóa sinh học trong đất và phù hợp với những quy trình chú trọng đến việc nuôi cây gắn với quản lý đất.

Đối với nhà vườn đang hướng đến một nền canh tác lâu dài, điều quan trọng không phải là bỏ hoàn toàn phân vô cơ để chạy theo hữu cơ, mà là biết phối hợp các nguồn dinh dưỡng một cách có tính toán, giảm sự phụ thuộc vào một nguồn duy nhất và quan tâm nhiều hơn đến sức khỏe của đất và bộ rễ.

Tác giả: Minh Như

Mọi thắc mắc về bài viết “Đạm cá hữu cơ khác gì so với đạm cá vô cơ”, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, Khu dân cư Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP HCM, Việt Nam

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0902 882 247 – 0909 307 123 – 0902 671 281 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ