TRICHODERMA – VỆ SĨ ÂM THẦM BẢO VỆ CÂY

Mấy năm nay, ai trồng sầu riêng cũng chung một nỗi lo. Cây đang xanh tốt, bỗng héo lá, vàng đọt, thối rễ từng mảng, đổ thuốc bao nhiêu cũng không ăn thua. Nguyên nhân không nằm ở trên lá, mà nằm dưới mặt đất – nơi rễ đang bị nấm bệnh ăn từng ngày.

Cái gốc của vấn đề là đất mình đã yếu, mất vi sinh có lợi, nấm hại thì nhiều như cỏ mọc sau mưa. Muốn cây khỏe, ra bông mạnh, nuôi trái bền phải làm lại từ đất, phải tạo môi trường cho rễ sống khỏe. Và người bạn giúp mình làm điều đó, chính là nấm Trichoderma – “vệ sĩ” âm thầm bảo vệ bộ rễ sầu riêng.

1. Vì sao cây sầu riêng dễ bị bệnh rễ?

 Bà con mình ai trồng sầu riêng chắc hẳn cũng từng thấy cảnh này: Cây đang xanh tốt, bỗng dưng lá héo, vàng đọt, rụng từng chùm, cào lớp đất quanh gốc ra thì rễ đen, thối nhũn, mùi tanh hôi.

Nguyên nhân chính không phải chỉ vì phân mạnh quá hay mưa dầm nhiều quá, mà là do nấm bệnh trong đất phát triển quá mạnh, đặc biệt là nấm Phytophthora, Fusarium và Pythium.

Ba loại nấm này ăn rễ, phá mô gốc, khiến cây mất khả năng hút dinh dưỡng, dần dần chết khô hoặc xì mủ thân.

Đất trồng sầu riêng ngày nay thường bị chai, thiếu vi sinh vật có lợi, do bà con xài phân hóa học lâu năm, rễ cây yếu, hệ sinh thái đất mất cân bằng.

Vì vậy, muốn phòng bệnh rễ lâu dài, không chỉ diệt nấm hại mà phải nuôi lại đất, giúp vi sinh vật có lợi chiếm chỗ nấm hại. Và anh hùng thầm lặng làm việc đó chính là nấm Trichoderma.

2. Nấm Trichoderma là gì và vì sao nó quan trọng đến vậy?

 Nhiều bà con nghe Trichoderma hoài nhưng chưa hiểu rõ: Thật ra, đây là một loại nấm có lợi, sống tự nhiên trong đất, có khả năng ăn và ức chế nấm gây bệnh rễ. Nó hoạt động giống như vệ sĩ dưới đất, hễ gặp nấm bệnh là quấn lấy, tiết ra men tiêu hóa rồi diệt luôn nấm hại.

Ngoài ra, Trichoderma còn có 3 công dụng cực kỳ quan trọng:

Phá vỡ mầm bệnh trong đất, đặc biệt là Phytophthora – tác nhân gây xì mủ, thối rễ. Kích thích rễ non phát triển, giúp cây phục hồi nhanh sau mưa hoặc sau khi cắt cơi lá.

Cải tạo đất, phân giải xác bã hữu cơ, làm tơi xốp, thông thoáng vùng rễ, giúp oxy lưu thông tốt hơn.

Nếu ví đất là “dạ dày” của cây thì Trichoderma chính là “men tiêu hóa” giúp đất khỏe mạnh, tiêu hóa được phân bón, dinh dưỡng, hữu cơ và giúp cây hấp thu tối đa.

3. Khi nào nên dùng nấm Trichoderma?

Dùng Trichoderma đúng thời điểm, hiệu quả mới cao. Theo kinh nghiệm thực tế ngoài vườn, có 5 thời điểm vàng bà con nên bổ sung Trichoderma cho cây sầu riêng:

Sau khi thu hoạch trái: đất mệt, rễ tưa, cần phục hồi.

Trước khi bón phân hữu cơ hoặc phân chuồng: giúp phân hoai nhanh, không sinh nhiệt. Sau mỗi đợt mưa lớn: nấm bệnh bùng phát, đất bí, cần thay máu bằng vi sinh có lợi.

Khi làm bông đậu trái: giúp rễ khỏe, hút dinh dưỡng mạnh, bông đậu đều. Định kỳ 1–1,5 tháng/lần, như vaccine phòng bệnh cho rễ.

4. Cách sử dụng nấm Trichoderma hiệu quả nhất

Nhiều bà con có mua nấm Trichoderma về mà xài không đúng, nên hiệu quả không cao.

Dưới đây là cách dùng chuẩn kỹ thuật, theo kinh nghiệm thực tế đã thử qua hàng trăm vườn sầu riêng:

* Cách 1: Trộn với phân hữu cơ hoặc phân chuồng hoai

 Liều lượng: 1kg Trichoderma trộn cho 1–2 tấn phân chuồng hoặc phân hữu cơ. Trộn đều, ủ lại 7–10 ngày cho nấm phát triển.

Sau đó đem bón quanh tán cây (vòng rễ hút).

➡◻ Ưu điểm: vừa cải tạo đất, vừa diệt mầm bệnh, lại cung cấp thêm dinh dưỡng.

➡◻ Lưu ý: không ủ Trichoderma chung với phân có vôi hoặc thuốc hóa học sẽ làm chết nấm.

* Cách 2: Hòa nước tưới trực tiếp vào vùng rễ

Dùng 50–100g Trichoderma /gốc trưởng thành, hòa với 10–20 lít nước sạch, khuấy đều, tưới quanh vùng rễ.

Nếu đất ẩm thì giảm nước, nếu đất khô thì nên tưới nước trước cho đất mềm rồi mới tưới Trichoderma.

➡◻ Ưu điểm: nấm xuống nhanh, bám rễ mạnh, kiểm soát nấm hại tốt.

➡◻ Lưu ý: không pha chung với thuốc trừ nấm hóa học (gốc đồng, metalaxyl, v.v.) – vì thuốc sẽ giết luôn Trichoderma.

Nên cách nhau ít nhất 5–7 ngày giữa lần phun thuốc và tưới Trichoderma.

* Cách 3: Rải trực tiếp quanh gốc (trộn với phân khô) 

Pha 100g Trichoderma với 5–10kg phân hữu cơ dạng khô, rải đều quanh vùng rễ hút. Tưới nước ẩm để kích hoạt nấm hoạt động.

➡ Cách này phù hợp khi bà con không có thời gian pha nước tưới, hoặc trời đang mưa ẩm.

Mẹo nhỏ để Trichoderma phát huy tối đa hiệu quả Đất phải tơi xốp, ẩm vừa, không ngập úng.

Không bón cùng lúc với vôi, thuốc trừ nấm hóa học, hay thuốc cỏ. Nên duy trì định kỳ mỗi tháng/lần để giữ mật độ nấm có lợi trong đất.

5. Dấu hiệu cho thấy Trichoderma đang phát huy tác dụng

• Sau khoảng 2–3 tuần, bà con sẽ thấy:
• Rễ non ra trắng, tơ nhiều, mọc xa gốc.
• Đất quanh gốc tơi, mùi thơm nhẹ như mùi nấm rơm.
• Lá non xanh sáng, cây bung đọt mạnh, giảm hẳn hiện tượng vàng lá hoặc thối rễ.
• Khi đào đất quanh rễ sẽ thấy sợi nấm trắng mịn, đó là Trichoderma đang sống khỏe trong đất.

6. Sai lầm thường gặp khi dùng Trichoderma

• Rất nhiều bà con nói: “Tôi xài nấm rồi mà cây vẫn chết rễ”, là do dính một trong các lỗi sau:
• Dùng sau khi đã đổ thuốc trừ nấm hóa học → nấm có lợi chết hết. Đất quá khô hoặc quá ngập nước → Trichoderma không sống nổi.
• Ủ chung với phân tươi, vôi hoặc thuốc → nhiệt sinh ra giết luôn nấm.
• Bón một lần rồi bỏ luôn → mật độ nấm giảm nhanh, không đủ để khống chế nấm hại.

7. Kết hợp Trichoderma với Đạm Cá, Humic – Bí quyết đất khỏe, rễ mạnh

Nhiều bà con giờ có thói quen kết hợp Trichoderma kết hợp với đạm cá, humic đây là hướng rất hay.

Trichoderma ăn nguồn hữu cơ từ đạm cá, phát triển nhanh, tạo hệ vi sinh mạnh trong đất. Còn đạm cá cung cấp acid amin, dinh dưỡng tự nhiên cho rễ.

➡ Khi phối hợp đúng, đất vừa sạch bệnh, vừa màu mỡ, rễ phát triển mạnh, cây sầu riêng sống khỏe, ra bông – nuôi trái bền vững, không còn cảnh vàng lá, thối rễ, chết cục bộ.

Trồng sầu riêng bây giờ không chỉ cần phân tốt, thuốc hay mà quan trọng nhất là đất phải có sự sống. Một nắm nấm Trichoderma nhỏ, nhưng mang cả hệ sinh thái bảo vệ rễ thứ mà hóa chất nào cũng không thay thế được.

Bà con nào chịu khó duy trì Trichoderma định kỳ sẽ thấy rõ: Đất tơi, rễ trắng, cây bung đọt khỏe, trái đậu mạnh – bệnh giảm dần mà không tốn kém.

Hãy xem Trichoderma như bạn đồng hành trong suốt hành trình trồng sầu riêng, chứ không phải là thuốc chữa cháy khi cây đã bệnh.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Trichoderma – Vệ sĩ âm thầm bảo vệ cây” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy