NHỮNG TRỞ NGẠI KHI LÀM BÔNG SẦU RIÊNG SỚM

Ở miền Đông, miền Tây mấy năm nay, bà con nào trồng sầu riêng cũng muốn chạy sớm vụ, ra bông sớm hơn người khác để bán được giá cao. Cây ra bông trước một tháng là có thể chênh vài chục ngàn một ký, tính ra một vụ có thể lời hơn cả trăm triệu đồng mỗi hecta. Nhưng nói thì dễ, làm cho cây nghe lời mà ra bông đúng ý, đúng thời điểm thì cực kỳ gian nan.

Bà con mình đều biết: sầu riêng là cây có tính khó chịu, một khi thời tiết, nước, dinh dưỡng, hay sức cây chưa đủ thì dù có ép kiểu gì, cây cũng không chịu ra bông hoặc ra rồi rụng sạch. Vậy làm bông sớm có lợi, nhưng đi kèm là rất nhiều rủi ro. Dưới đây là những trở ngại lớn nhất khi làm bông sớm vụ mà bà con đang phải đối mặt.

1. Khó cắt nước – tạo khô hạn

 Đây là vấn đề đau đầu nhất của bà con khi muốn làm bông sớm. Thời điểm làm bông sớm thường rơi vào tháng 9 –10 âm lịch, lúc này mưa vẫn còn rải rác, đất chưa khô hoàn toàn.

Muốn kích bông, cây phải trải qua giai đoạn khô hạn rõ rệt, rễ phải ngộp nhẹ, thân – lá ngừng phát triển để kích thích ra hoa. Nhưng mưa thất thường, đất vùng miền Đông lại có tầng canh tác sâu, giữ ẩm lâu – nên rất khó để tạo khô.

Nhiều nhà đã cắt nước 7–10 ngày mà đất vẫn còn ẩm, lá vẫn tươi xanh – cây không chịu khát, không dừng sinh trưởng. Khi đó dù có xịt thuốc hay dùng phân kích ra bông, cây vẫn không phản ứng, thậm chí bị sốc sinh lý.

*Giải pháp:

• Tăng cường thoát nước chủ động, vét mương sâu, không để nước đọng trong vườn.
• Trước khi cắt nước 10 –15 ngày, ngưng toàn bộ đạm, tăng kali kết hợp trung vi lượng để lá cứng và già nhanh.
• Nếu mưa nhiều, nên dùng bạt phủ gốc, ngắt nước từng cây, ưu tiên cây có thế mạnh, khỏe đều.

2. Cây chưa đủ lực – lá chưa “chín”

 Một cây sầu riêng muốn làm bông sớm phải có nền lá tốt, đặc biệt là lá lụa cuối cùng phải đạt độ chín (từ lúc lá mở hết đến khi xanh đậm, bóng, gân cứng). Nếu lá còn non, hay cơi lá chưa hoàn tất mà ta ép ra bông, thì gần như chắc chắn bông sẽ yếu hoặc không ra.

Nhiều vườn do chạy theo thời gian, chưa kịp dưỡng cây sau thu hoạch đã vội ép khô. Hậu quả là cây thiếu dinh dưỡng dự trữ, rễ yếu, mầm hoa hình thành không đều, bông ra thưa, rụng nhiều.

Một số vườn khác thì bị bệnh lá, rệp sáp, nhện đỏ trong giai đoạn trước làm bông, khiến lá bị sạm, quăn nhìn tưởng già nhưng thực ra cây đang suy. Dưỡng không kỹ, vào đợt khô cây sẽ chết khát nhanh hơn.

*Giải pháp:

• Sau khi thu hoạch, phải cho cây nghỉ, phục hồi ít nhất 45–60 ngày.
• Dùng phân đạm hữu cơ Đạm Cá, Humic, Trichoderma, kích rễ liên tục 2–3 lần.
• Khi lá đã chín, thân bắt đầu cứng, rễ khỏe, mới bắt đầu nghĩ tới chuyện cắt nước.

3. Thời tiết thất thường – mưa nắng trái mùa

 Miền Đông vài năm gần đây không còn quy luật rõ ràng: có năm tháng 9 đã khô ran, có năm lại mưa tới tận tháng Chạp. Làm bông sớm vụ trong điều kiện như vậy là đánh cược với thời tiết.

• Mưa rơi giữa giai đoạn đang khô → cây hút nước đột ngột, phá mầm bông.
• Nắng gắt quá mức → lá cháy, rụng lá non, cây sốc nhiệt.
• Độ ẩm dao động mạnh → bệnh xì mủ, thối rễ, thối cành non phát sinh dữ dội.

Rất nhiều nhà năm rồi bị dở khóc dở cười: cây đã nhú nụ, tưởng trúng vụ, thì gặp 2 cơn mưa liền nụ hư hết, cây bật cơi lá lại. Xem như công cắt nước, công chăm dưỡng, thuốc men coi như đổ sông.

* Giải pháp:

• Theo dõi sát dự báo thời tiết 10-15 ngày, canh đúng thời điểm ngừng mưa ít nhất 7–10 ngày liên tục hãy bắt đầu cắt nước.
• Sau khi cắt nước, nên phủ nylon hoặc tấm che tạm thời trên mặt liếp nếu sợ mưa trái mùa.
• Trong mùa mưa – nắng xen kẽ, phòng bệnh xì mủ, nấm rễ liên tục bằng gốc đồng và nấm đối kháng Trichoderma.

4. Mầm hoa yếu, trễ – dễ trở cơi

Khi làm bông sớm, mầm hoa thường phát triển chậm hơn do thời tiết chưa đủ lạnh, chưa đủ khô. Cây vẫn còn xu hướng ra cơi lá non thay vì mầm hoa.

Nếu ta không nhận biết đúng giai đoạn, xịt thuốc kích sớm thì cây sẽ bật lá thay vì ra bông. Ngược lại, nếu kích trễ thì mầm hoa đã lỡ, cây bước vào chu kỳ sinh trưởng mới, xem như trễ vụ.

Một số vườn do ép mạnh quá, mầm hoa có ra nhưng bị tóp, bị teo, ra không đều trên thân nhìn sơ tưởng trúng, nhưng tỷ lệ đậu trái rất thấp.

*Giải pháp:

• Quan sát kỹ mầm: mầm hoa to, đầu nhọn tròn, có vảy mầm rõ là dấu hiệu cây sẵn sàng.
• Trước kích 5–7 ngày, phun phân bón lá trung vi lượng (Bo, Zn, Ca) để hỗ trợ phân hóa mầm.
• Khi mầm đồng loạt, dùng chế phẩm kích nhẹ, không xịt mạnh liều cao.

5. Dễ mất sức – rụng lá, suy cây sau khi ra bông

 Một sai lầm lớn khi làm bông sớm là bà con thường mừng quá, quên dưỡng cây sau khi ra bông. Lúc đó cây đã trải qua giai đoạn khô khát, bị kích thuốc, tốn rất nhiều năng lượng để ra bông – nếu không hồi phục kịp, cây dễ suy lá, rụng đọt, cháy gân, thậm chí rụng bông hàng loạt.

Cây yếu sau khi đậu trái sẽ không nuôi nổi trái non, trái méo, rụng, hoặc nếu giữ được thì chất lượng cũng kém.

*Giải pháp:

• Khi bông ra đều, bắt đầu cho nước lại từ từ, ẩm 30–40%.
• Bổ sung phân hữu cơ đạm cá, amino liều nhẹ giúp cây hồi sức.
• Luân phiên xịt Bo + Canxi + rong biển, giúp cứng cuống, giữ bông, tăng tỷ lệ đậu trái.

6. Giá cả – tâm lý chạy sớm nhưng dễ hớ

Một yếu tố nữa ít ai nói đến nhưng ảnh hưởng rất lớn đến quyết định làm sớm đó là tâm lý đám đông. Thấy vườn bên cạnh ra bông sớm, được thương lái trả giá cao, mình cũng nóng ruột làm theo. Nhưng làm sầu riêng không phải như trồng rau, mỗi vườn một khác.

Có vườn nền đất tốt, chủ đầu tư mạnh, chăm kỹ thì làm sớm được; nhưng vườn cây yếu, thiếu nước, chưa phục hồi mà cố làm – mất cả năm sau.

Bà con cần nhớ: làm bông sớm không bằng làm bông chắc. Có khi ra muộn hơn 20 ngày, nhưng bông đều, trái đạt, vẫn lời hơn người chạy sớm mà hụt.

Làm bông sớm vụ là con dao hai lưỡi. Nếu hiểu cây – hiểu đất – hiểu thời tiết, mình thắng lớn. Nhưng nếu chỉ dựa vào “nghe nói” hay “ép theo người ta”, thì rất dễ thất bại.

Cây sầu riêng không cần người siêng nhất, mà cần người hiểu nó nhất. Mỗi vườn, mỗi giống, mỗi vùng đất đều khác nhau đừng cố làm giống y như ai. Hãy quan sát, ghi chép, lắng nghe từng phản ứng nhỏ của cây. Khi cây khỏe, lá chín, đất ráo, thời tiết thuận thì ép nhẹ, cây cũng ra bông.

Làm sớm không sai, nhưng phải làm đúng thời – đúng cách – đúng sức cây. Có vậy, vụ bông sớm mới không còn là canh bạc, mà trở thành chiến lược sinh lời thật sự cho nhà vườn.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Những trở ngại khi làm bông sầu riêng sớm” được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy