3 LOẠI BỆNH RỄ NGUY HIỂM NHẤT TRÊN SẦU RIÊNG

Trong canh tác sầu riêng, nhiều người vẫn quen nhìn lên tán cây để đánh giá sức khỏe vườn. Lá xanh hay vàng, trái nhiều hay ít…tất cả đều dễ thấy. Nhưng có một phần sống còn lại nằm dưới mặt đất, nơi quyết định đến 70% năng suất và tuổi thọ cây: bộ rễ.

Khi rễ gặp vấn đề, mọi biểu hiện phía trên chỉ là hậu quả đến sau. Và đáng tiếc, khi người trồng nhận ra thì thường đã muộn.

Trong hàng loạt tác nhân gây hại, có 3 loại bệnh rễ được xem là nguy hiểm nhất trên sầu riêng hiện nay. Không chỉ khó phát hiện sớm, chúng còn lây lan nhanh, gây thiệt hại nặng và có thể xóa sổ cả vườn nếu xử lý sai cách.

1. Thối rễ do nấm Phytophthora – kẻ giết cây thầm lặng

Đây là loại bệnh phổ biến và nguy hiểm bậc nhất, đặc biệt trong điều kiện mưa nhiều, đất ẩm, thoát nước kém. Nấm tồn tại sẵn trong đất và chỉ chờ điều kiện thuận lợi để bùng phát.

Ban đầu, cây vẫn xanh bình thường, nhưng bên dưới rễ tơ đã bắt đầu bị thối. Khả năng hút dinh dưỡng giảm dần, khiến cây rơi vào trạng thái “đói mà không biết”. Lá bắt đầu hơi vàng, sau đó rụng dần. Người trồng thường nhầm với thiếu phân nên càng bón nhiều hơn – vô tình làm bệnh nặng thêm.

Khi đào lên kiểm tra, rễ có màu nâu đen, mềm nhũn, có mùi hôi. Nếu bệnh lan lên cổ rễ, thân cây sẽ xuất hiện hiện tượng xì mủ – lúc này cây gần như không thể cứu.

Điều đáng sợ ở bệnh này là tốc độ lây lan cực nhanh qua nước và đất. Chỉ cần một điểm nhiễm, nếu không kiểm soát tốt, cả vườn có thể bị “dính đòn” trong mùa mưa.

2. Tuyến trùng rễ – kẻ phá hoại vô hình

Nếu Phytophthora là kẻ tấn công trực diện, thì tuyến trùng lại giống như một đội quân phá hoại ngầm. Chúng nhỏ đến mức mắt thường không thể nhìn thấy, sống trong đất và chui vào rễ để hút dinh dưỡng.

Dấu hiệu đặc trưng là rễ bị sưng u, biến dạng, mất khả năng phát triển bình thường. Rễ tơ bộ phận quan trọng nhất trong việc hấp thu dinh dưỡng bị phá hủy gần như hoàn toàn.

Cây nhiễm tuyến trùng thường còi cọc, lá nhỏ, vàng nhạt, phát triển chậm dù vẫn được bón phân đầy đủ. Đây chính là điểm khiến nhiều nhà vườn đau đầu: bón càng nhiều, cây càng không hấp thụ được.

Nguy hiểm hơn, tuyến trùng còn tạo điều kiện cho các loại nấm bệnh khác xâm nhập. Khi rễ đã bị tổn thương, các tác nhân như Phytophthora hay Fusarium dễ dàng tấn công, khiến tình trạng trở nên nghiêm trọng gấp nhiều lần.

3. Thối rễ do nấm Fusarium – kẻ làm cây suy kiệt từ từ

Khác với Phytophthora gây chết nhanh, Fusarium lại khiến cây suy yếu một cách chậm rãi nhưng dai dẳng. Loại nấm này tồn tại lâu trong đất, đặc biệt ở những vườn trồng liên tục nhiều năm hoặc đất đã bị thoái hóa.

Khi bị nhiễm, rễ không bị thối nhũn ngay mà chuyển sang màu nâu, khô dần và mất chức năng. Cây bắt đầu có biểu hiện vàng lá từng phần, sau đó lan rộng. Cành khô dần, khả năng ra hoa và nuôi trái giảm rõ rệt.

Điểm nguy hiểm của Fusarium là rất khó phát hiện sớm và dễ bị nhầm với thiếu dinh dưỡng hoặc suy cây sinh lý. Người trồng thường chỉ xử lý phần ngọn mà bỏ qua nguyên nhân gốc nằm ở rễ, khiến bệnh kéo dài nhiều năm, âm thầm làm giảm năng suất.

Vì sao bệnh rễ ngày càng nhiều?

• Không phải ngẫu nhiên mà các bệnh rễ ngày càng phổ biến. Nguyên nhân sâu xa nằm ở chính cách canh tác:
• Đất bị chai cứng do lạm dụng phân hóa học lâu năm
• Hệ vi sinh có lợi bị suy giảm nghiêm trọng. Độ ẩm đất không ổn định, lúc quá khô, lúc quá ướt. Hệ thống thoát nước kém
• Lạm dụng thuốc hóa học làm mất cân bằng sinh học
• Khi đất chai cứng, rễ cũng yếu theo. Và khi rễ yếu, mọi loại bệnh đều có cơ hội tấn công.

Giải pháp không nằm ở thuốc – mà nằm ở hệ rễ và đất

Nhiều người khi thấy cây bệnh thường tìm đến thuốc đặc trị. Nhưng thực tế, thuốc chỉ là giải pháp tạm thời. Muốn xử lý triệt để, cần quay về gốc rễ của vấn đề: làm lại hệ đất và phục hồi bộ rễ.

Một số hướng đi bền vững mà những nhà vườn thành công đang áp dụng:

• Tăng cường hữu cơ để cải tạo đất, giúp đất tơi xốp và giữ ẩm tốt
• Bổ sung vi sinh có lợi để cạnh tranh và ức chế mầm bệnh
• Sử dụng các nguồn đạm tự nhiên như đạm cá, đạm đậu nành để nuôi hệ vi sinh

• Khi đất khỏe, hệ vi sinh cân bằng, rễ sẽ phát triển mạnh. Và khi rễ khỏe, cây có khả năng tự chống chịu với bệnh tốt hơn rất nhiều.

Ba loại bệnh rễ nguy hiểm nhất trên sầu riêng – Phytophthora, tuyến trùng và Fusarium – không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà còn là lời cảnh báo về cách chúng ta đang canh tác. Đừng đợi đến khi cây vàng lá, rụng trái mới bắt đầu xử lý. Bởi lúc đó, thiệt hại không chỉ là một vụ mùa, mà có thể là cả một chu kỳ đầu tư.

Người làm sầu riêng giỏi không phải là người xử lý bệnh nhanh nhất, mà là người không để bệnh có cơ hội xuất hiện ngay từ đầu. Và muốn làm được điều đó, hãy bắt đầu từ nơi ít ai nhìn thấy nhất, bộ rễ dưới lòng đất.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “3 loại bệnh rễ nguy hiểm nhất trên sầu riêng” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy