Thực trạng đáng báo động:

 Sầu riêng chạy theo sản lượng – Đánh mất chất lượng

Trong vài năm qua, cây sầu riêng đã trở thành tâm điểm của nông nghiệp Việt Nam. Giá cao, lợi nhuận lớn, lại được thị trường Trung Quốc mở cửa, khiến phong trào trồng sầu riêng lan nhanh chưa từng có.

Người ta gọi đó là “cơn sốt vàng xanh”. Từ Tây Nguyên đến miền Đông, miền Tây, khắp nơi đâu đâu cũng nghe chuyện trồng sầu riêng. Nhưng trong cơn sốt ấy, một thực tế đang dần lộ ra: chúng ta đang chạy theo sản lượng, mà vô tình bỏ quên yếu tố cốt lõi – chất lượng trái sầu riêng.

1. Cây ra nhiều trái, nhưng trái không ngon

Ra thăm nhiều vườn, bà con sẽ thấy cảnh quen thuộc: cây nào cũng oằn trái, nhưng khi bổ ra thì cơm nhạt nhẽo, không dẻo, thậm chí sượng nước. Nguyên nhân từ đâu?

Lạm dụng phân hóa học: Bà con thường bón thật nhiều NPK để cây ra nhiều bông, đậu nhiều trái. Nhưng đất bị chai, vi sinh vật có lợi biến mất, cây mất cân bằng dinh dưỡng, trái to nhưng cơm xấu.

Ép cây ra trái sớm: Nhiều nhà vườn muốn thu hồi vốn nhanh, cho cây ra quả khi chưa đủ tuổi. Cây còn non, trái chẳng thể đạt hương vị đặc trưng.

Chạy theo số lượng: Thay vì chọn lọc, tỉa bớt để tập trung nuôi trái ngon, bà con lại để cây gánh quá nhiều. Trái thì nhiều, nhưng đồng loạt kém chất lượng.

Nói dễ hiểu, đó giống như một bà mẹ sinh quá dày, không đủ sữa, con nào cũng còi cọc.

2. Cái giá phải trả khi tham nhiều

Sầu riêng bán cho thị trường trong nước thì còn đỡ, vì người tiêu dùng dễ tính hơn. Nhưng khi xuất khẩu, nhất là sang Trung Quốc, chuyện lại khác. Họ yêu cầu rất khắt khe: cơm vàng, khô ráo, ngọt bùi, mùi thơm đặc trưng. Nếu hàng kém chất lượng, chỉ một vài lô bị trả về, cả vùng, cả tỉnh mang tiếng.

Thực tế, đã có nhiều trường hợp sầu riêng Việt bị cảnh báo, bị chặn cửa khẩu vì không đạt chuẩn. Thương lái quay xe, hàng nghìn tấn trái chín rụng phải bán tháo, giá chỉ bằng 1/3 – 1/4 bình thường. Bà con nông dân là người khổ nhất.

Bài học từ mít Thái, thanh long, chuối vẫn còn đó. Lúc đầu giá cao, ai cũng trồng, rồi đến lúc hàng nhiều mà chất lượng thấp, thương lái chán nản, giá rớt thê thảm. Đau nhất là cảnh trái chín vàng rụng đầy gốc, không ai mua. Nếu sầu riêng cứ tiếp tục theo vết xe này, hậu quả sẽ còn nặng nề hơn.

3. Nguy cơ mất thị trường – Mất cả tương lai

Hãy thử nghĩ xa một chút: Trung Quốc là thị trường lớn, nhưng không phải không có lựa chọn.

Thái Lan, Malaysia đi trước ta hàng chục năm, họ đã xây dựng thương hiệu “Monthong”, “Musang King” nổi tiếng khắp thế giới. Họ quản lý chất lượng chặt chẽ, có vùng trồng, có mã số, có tiêu chuẩn rõ ràng. Trong khi đó, nếu sầu riêng Việt chỉ chạy theo số lượng, thì dù có nhiều đến đâu cũng chỉ là hàng chợ, bán giá rẻ, bị ép giá, thậm chí bị loại bỏ.

Một khi thương hiệu quốc gia bị mất, việc lấy lại là cực kỳ khó khăn. Nói cách khác, nếu bà con không thay đổi, thì chính bàn tay mình đang làm mất ngai vàng của sầu riêng Việt.

4. Con đường nào để giữ giá trị thật?

Muốn đi đường dài, bà con mình cần thay đổi tư duy:

Trọng chất lượng hơn số lượng: Ít trái nhưng ngon, bán được giá cao và ổn định còn hơn nhiều trái mà thương lái chê. Một trái sầu riêng đạt chuẩn có thể bán giá gấp đôi, gấp ba trái bình thường.

Canh tác bền vững: Giảm hóa chất, tăng hữu cơ, vi sinh. Đất khỏe thì cây khỏe, cây khỏe thì trái ngon. Đây là gốc rễ lâu dài.

Tuân thủ chuẩn xuất khẩu: Thị trường lớn luôn đòi hỏi tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Bà con cần sản xuất theo đúng quy trình, giữ chữ tín, đừng làm ăn “ăn xổi” vì lợi trước mắt.

Hợp tác, liên kết: Một mình một vườn khó thay đổi, nhưng nếu bà con liên kết theo tổ, theo hợp tác xã, cùng làm chuẩn, cùng bán, thì mới có tiếng nói và giữ giá.

Sầu riêng đúng là “cây vàng”. Nhưng nếu bà con chỉ biết “vắt kiệt” cây để thu sản lượng, thì vàng ấy chẳng mấy chốc sẽ biến thành cát bụi. Người mất nhiều nhất không ai khác ngoài chính bà con mình – những người đã đổ mồ hôi, nước mắt cả chục năm trời nuôi cây.

Không chỉ là trái ngọt, mà còn là tương lai, là hy vọng của biết bao gia đình nông dân. Nhưng nếu ta cứ mãi chạy theo sản lượng, bỏ rơi chất lượng, thì chẳng khác nào đang tự tay bẻ gãy cành vàng mà mình dày công chăm sóc.

Thị trường không bao giờ chấp nhận sự cẩu thả. Người tiêu dùng sẵn sàng trả giá cao cho một trái ngon, nhưng cũng sẵn sàng quay lưng nếu một lần nếm phải trái sượng, trái đắng. Một mùa vụ có thể mang lại vài đồng lợi nhuận ngắn hạn, nhưng chỉ cần một lần mất uy tín, bà con có thể đánh mất cả chục năm gây dựng.

Hãy nhớ, một vườn sầu riêng ngon lành không chỉ làm giàu cho một hộ gia đình, mà còn góp phần nâng tầm thương hiệu sầu riêng Việt Nam. Và ngược lại, một lô hàng kém chất lượng cũng có thể làm cả ngành lao đao. Đó không còn là chuyện riêng của từng nhà vườn, mà là chuyện chung của cả quốc gia.

Vậy nên, bà con ơi, hãy làm nông như làm nghệ thuật: mỗi trái sầu riêng không chỉ là sản phẩm, mà là danh dự, là lời hứa gửi gắm đến người tiêu dùng.

Đừng để cây vàng hóa tro tàn chỉ vì cái nhìn ngắn hạn. Hãy kiên nhẫn vun trồng, chăm chút cho từng gốc, từng trái, để ngày mai, sầu riêng Việt không chỉ được gọi là “ngon”, mà còn được tôn vinh là “đẳng cấp”.

Bởi sản lượng có thể giúp bà con sống qua một mùa, nhưng chỉ có chất lượng mới nuôi được cả một đời.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Thực trạng đáng báo động: Sầu riêng chạy theo sản lượng – Đánh mất chất lượng” được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ