TRƯỚC KHI LÀM BÔNG SẦU RIÊNG NHỮNG ĐIỀU BÀ CON PHẢI CHUẨN BỊ

Trong suốt nhiều năm làm nông, có thể thấy một điều rằng: vụ nào chuẩn bị kỹ, vụ đó thắng lớn. Với cây sầu riêng cũng vậy. Ai trồng sầu riêng đều mong tới ngày cây ra bông đồng loạt, trổ đều, trái đậu sai, trái lớn mạnh. Nhưng để được như vậy, không thể ép cây ra bông khi cây chưa đủ sức. Bởi sầu riêng là cây có chu kỳ sinh trưởng rõ ràng, đòi hỏi người làm vườn phải hiểu và tôn trọng sinh lý của cây.

Trước khi bước vào giai đoạn làm bông, người kỹ sư hay bà con nông dân có kinh nghiệm đều hiểu rằng đó không chỉ là giai đoạn xử lý ra hoa, mà là cả quá trình chuẩn bị nền tảng từ lá, rễ, dinh dưỡng, nước cho tới pH đất. Mỗi yếu tố là một mắt xích quan trọng, và nếu một mắt xích yếu, cả chuỗi sinh trưởng sẽ bị đứt.

Bài viết này chia sẻ những kinh nghiệm thực tế, được đúc kết khi đồng hành cùng cây sầu riêng và bà con khắp miền Tây – Đông Nam Bộ. Hy vọng giúp bà con có thêm cái nhìn tổng thể, chuẩn bị thật chắc cho vụ làm bông sắp tới.

1. Cơi lá – Nền tảng sinh lực để làm bông

 Trước khi nghĩ đến chuyện làm bông, điều đầu tiên phải nhìn là lá. Cây sầu riêng muốn ra hoa mạnh, đậu trái tốt, thì phải có ít nhất 2 đến 3 cơi lá khỏe, đồng đều và đã già hoàn chỉnh.

Lá là nhà máy quang hợp, nơi tạo ra toàn bộ năng lượng cho cây từ nuôi bông đến nuôi trái. Nếu cây thiếu lá, hoặc lá non yếu, vàng, bị sâu bệnh, thì cây chưa đủ sức khỏe nội tại để bước vào giai đoạn sinh sản. Khi đó, dù có xử lý thuốc ra hoa, cây cũng phản ứng yếu, ra bông không đồng loạt, hoa nhỏ, tỷ lệ rụng nhiều.

Một cơi lá được xem là đẹp khi:

• Lá dày, bóng, màu xanh đậm tự nhiên, không rám nắng.
• Phiến lá không bị cong, không bị cháy mép, không đốm bệnh.
• Khi cầm vào có độ cứng, sờ chắc tay, không mềm yếu.

Nếu vườn nào sau mùa mưa, cây ra lá mà bị đọt non kéo dài, lá vàng hoặc xoăn thì tuyệt đối chưa nên xử lý ra hoa, mà nên tập trung dưỡng cây trước.

Có thể dùng Đạm Cá hữu cơ, Humic, Trichoderma và vi lượng để phục hồi lá, giúp cây ra thêm một cơi lá mới, ổn định bộ tán trước khi bước vào cuộc chiến ra hoa.

Kinh nghiệm thực tế cho thấy, cây có 3 cơi lá già khỏe thì tỷ lệ ra bông đồng loạt, hoa to, cuống mập và đậu trái cao hơn gấp đôi so với cây chỉ có 1–2 cơi yếu. Vì vậy, muốn thắng mùa vụ, hãy bắt đầu bằng việc chăm lá thật tốt.

2. Bộ rễ khỏe – Gốc rễ của mọi thành công

Một cây sầu riêng muốn ra hoa tốt phải có bộ rễ tơ khỏe, ăn nông nhưng dày đặc ở tầng đất mặt (khoảng 0–30cm). Bởi chính rễ tơ là nơi hút dinh dưỡng và nước hiệu quả nhất, đồng thời là bộ não cảm nhận tín hiệu mùa vụ (khô – ẩm) để kích hoạt ra hoa.

Nếu bộ rễ yếu, rễ tơ ít hoặc bị thối, cây sẽ không đủ khả năng hút dinh dưỡng để tạo mầm hoa. Lúc xử lý ra bông, cây phản ứng chậm, hoa ra lưa thưa, thậm chí ra hoa ảo – tức là ra nhưng không bung, không đậu.

Do đó, trước khi xử lý ra hoa ít nhất 1 tháng, bà con nên:

• Kiểm tra hệ thống rễ, nếu đất ẩm ướt lâu, dễ bí rễ thì nên xới nhẹ mặt liếp, tạo độ thoáng khí.
• Tưới chế phẩm Trichoderma hoặc các loại nấm đối kháng để phòng ngừa nấm bệnh Phytophthora, Fusarium – hai loại gây thối rễ phổ biến nhất.
• Bổ sung Humic, amino acid, rong biển hoặc đạm cá để kích rễ tơ mới, giúp cây phục hồi nhanh.

Một kinh nghiệm quý: “Trước khi cây ra hoa, rễ phải cười.” Nghĩa là khi đào nhẹ mặt đất lên, thấy nhiều rễ tơ trắng, đất tơi xốp, mùi thơm hữu cơ đó là dấu hiệu cây sẵn sàng bước vào giai đoạn sinh sản.

3. Dinh dưỡng – Cân đối để chuyển từ sinh trưởng sang sinh sản

 Sau khi đã ổn định lá và rễ, bước tiếp theo là điều chỉnh dinh dưỡng. Đây là giai đoạn quan trọng, bởi nó quyết định cây có chịu ra bông hay không.

Thông thường, trong giai đoạn chuẩn bị làm bông, bà con cần giảm đạm tăng lân và kali

• Đạm (N) giúp cây phát triển lá, nhưng nếu dư đạm, cây sẽ ham lá, lười bông, kéo dài sinh trưởng.
• Lân (P) giúp phân hóa mầm hoa, hình thành mầm bông mạnh, đều.
• Kali (K) giúp hoa mập, cuống chắc, tăng sức chịu hạn và tăng chất lượng trái sau này.

Bà con có thể áp dụng tỷ lệ N:P:K khoảng 1:2:2 hoặc 1:3:3 trong giai đoạn này, kết hợp thêm Canxi – Bo – Magie – Silic để tăng độ dày thành tế bào và giúp cây khỏe tổng thể.

Ngoài ra, nên luân phiên bón hữu cơ sinh học (như phân gà hoai, phân bò ủ Trichoderma, đạm cá, humic) để cải tạo đất, duy trì vi sinh vật có lợi. Bởi dinh dưỡng vô cơ chỉ là ngắn hạn, còn hữu cơ mới là nền bền vững.

Khi cây đã chuyển sang giai đoạn sinh sản, sự cân bằng N – P – K cực kỳ quan trọng. Nếu lỡ tay bón thừa đạm, cây có thể bung đọt thay vì ra bông, coi như thất bại cả vụ.

4. Nước tưới – Yếu tố kích hoạt sinh lý cây

 Nước là chìa khóa mở cửa cho quá trình ra bông. Trong thời điểm chuẩn bị, bà con cần duy trì độ ẩm ổn định, không để cây bị khô hạn quá lâu hay ngập úng.

Kinh nghiệm nhiều năm cho thấy:

• Trước khi xử lý ra hoa khoảng 2–3 tuần, nên giảm dần lượng nước tưới, giúp đất hơi khô, rễ cảm nhận được tín hiệu hạn nhẹ.
• Sau đó, khi phun thuốc hoặc chế phẩm kích hoa, mới tưới lại đều đặn, cây sẽ phản ứng mạnh hơn, ra hoa đồng loạt và tập trung hơn.

Lượng nước tưới tùy thuộc vào:

• Độ tán của cây (tán càng rộng, cần nhiều nước hơn)
• Độ thoát nước của đất
• Thời tiết (nắng gắt hay âm u).

Cây sầu riêng không ưa úng, nhưng cũng không chịu được khô. Vì vậy, quản lý nước là nghệ thuật và người làm vườn giỏi luôn nhìn đất, sờ lá chứ không tưới theo thói quen.

5. Kiểm soát pH đất – Bảo đảm môi trường hấp thu dinh dưỡng

Nhiều bà con ít để ý nhưng pH đất chính là yếu tố quyết định cây hấp thu dinh dưỡng được bao nhiêu phần trăm. Dù có bón phân tốt đến mấy, nếu pH thấp (chua dưới 5), dinh dưỡng sẽ bị khóa lại, cây không hút được. Độ pH thích hợp cho sầu riêng là từ 5.5 – 6.5.

Bà con có thể kiểm tra định kỳ bằng bút đo hoặc dung dịch đo pH đất. Nếu pH thấp, nên bón vôi Dolomite hoặc CaCO₃ với liều lượng vừa phải, chia làm nhiều lần trong năm, tốt nhất bón vào đầu và cuối mùa mưa.

Đất có pH ổn định giúp rễ hoạt động mạnh, hấp thu tốt các nguyên tố trung vi lượng, đặc biệt là Canxi, Magie, Bo, góp phần giúp bông to, cuống chắc và giảm rụng hoa sau này.

6. Dự trữ phân – thuốc cần thiết và quản lý chủ động

 Ngoài các yếu tố sinh lý cây, bà con cần chủ động dự trữ trước các loại phân, thuốc cần thiết cho suốt quá trình làm bông – dưỡng hoa – đậu trái.

Bao gồm:

• Phân bón lá có hàm lượng Lân – Kali cao
• Amino, Humic, rong biển, Bo, Ca, Mg, Silic dùng để dưỡng lá, nuôi hoa, tăng sức bền cho mô cây.
• Chế phẩm nấm đối kháng, thuốc trừ sâu sinh học, phòng nấm hại để bảo vệ cây trong điều kiện ẩm độ cao.

Một sai lầm phổ biến là đến khi cây ra bông rồi mới chạy mua phân thuốc khi đó nhiều khi đã muộn. Vì vậy, bà con nên chuẩn bị đủ nguồn vật tư sớm ít nhất 1 tháng, vừa chủ động, vừa an toàn.

Làm sầu riêng không thể nóng vội. Muốn cây ra bông mạnh, đậu trái sai, phải bắt đầu từ gốc rễ khỏe, lá dày, dinh dưỡng cân bằng và đất sạch bệnh. Mỗi khâu chuẩn bị đều quan trọng như những viên gạch xây nền móng – thiếu một phần, công trình sẽ không vững.

Thực tế đã chứng minh: những nhà vườn có kỹ thuật chuẩn bị chu đáo từ trước luôn đạt tỷ lệ ra hoa đồng loạt cao, cây khỏe đến cuối vụ, trái đều, chất lượng ngon. Còn ai làm vội, xử lý khi cây chưa đủ sức, thì dù có trúng bông, cây cũng nhanh kiệt, năm sau suy yếu.

Cây sầu riêng không phụ người chăm chỉ và hiểu nó. Chuẩn bị kỹ hôm nay để mai này mùa làm bông nở đều, trái sai trĩu cành, bà con vui trọn vụ.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Trước khi làm bông sầu riêng những điều bà con phải chuẩn bị” được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy