TỈA BÔNG SẦU RIÊNG – BỎ ĐÚNG LÚC MỚI GIỮ ĐƯỢC MÙA, GIỮ ĐƯỢC CÂY

Đối với cái nghề làm sầu riêng, có một việc nghe thì đơn giản nhưng quyết định gần như cả vụ mùa, đó là tỉa bông. Nhiều nhà vườn mới làm hay tiếc bông, thấy cây ra nhiều là mừng, nghĩ bụng “năm nay trúng lớn rồi”, nhưng đến khi trái non rụng hàng loạt, cây suy, lá đứng, đọt không ra nổi thì mới giật mình nhận ra: bông nhiều chưa chắc đã là phước, giữ bông không đúng mới là họa.

Tỉa bông không phải là bỏ cho nhẹ tay, mà là chọn đúng cái cây gánh nổi, giữ đúng số trái cây nuôi được, để cuối vụ còn trái to, cơm dày, cây vẫn khỏe cho mùa sau.

Thực tế ngoài vườn cho thấy, sầu riêng ra bông rất hào phóng, nhất là những cây được chăm tốt, bón nhiều hữu cơ, đạm cá, đạm đậu nành, lá xanh mướt thì bông ra kín thân, kín cành. Nhưng bông ra nhiều không có nghĩa là cây đủ sức nuôi hết. Cây sầu riêng cũng như con người, ăn được bao nhiêu thì làm được bấy nhiêu, ép quá thì kiệt. Nếu không tỉa bông ngay từ đầu, cây sẽ dồn dinh dưỡng nuôi quá nhiều bông, đến giai đoạn nuôi trái non thì hụt lực, rụng hàng loạt, mà rụng kiểu này rất đau, vì cây đã mất sức mà trái cũng chẳng còn.

Tỉa bông sầu riêng trước hết là để giữ sức cho cây, sau mới là giữ trái. Khi bông vừa nhú, nhà vườn cần quan sát tổng thể cây: bộ lá có dày không, lá già hay lá non, đọt đã thuần chưa, thân cành có mập không.

Cây đang sung nhưng đọt còn chạy mạnh, lá non ra liên tục thì chưa nên giữ nhiều bông, vì cây chưa đứng sinh lý. Ngược lại, cây đã thuần đọt, lá bánh tẻ, thân mập, rễ khỏe thì mới tính chuyện giữ bông. Tỉa bông lúc này giúp cây tập trung nuôi những chùm bông đẹp, khỏe, khả năng đậu cao, thay vì chia sức cho quá nhiều bông yếu.

Một sai lầm rất thường gặp là đợi bông nở rồi mới tỉa, hoặc đợi thấy trái đậu rồi mới bỏ. Lúc đó cây đã tiêu hao rất nhiều dinh dưỡng để hình thành bông và thụ phấn, việc bỏ bông hay bỏ trái chỉ làm giảm số trái chứ không cứu được sức cây.

Tỉa đúng là tỉa sớm, khi bông còn nhỏ, còn có thể điều chỉnh hướng nuôi của cây. Bỏ sớm thì cây khỏe, giữ muộn thì cây mệt, đó là quy luật rất thật ngoài vườn.

Trong quá trình tỉa, không phải thấy bông là bỏ bừa. Nguyên tắc là giữ bông ở vị trí thuận lợi, bông ra trên thân chính, cành cấp 1, cành khỏe, vị trí thông thoáng, ánh sáng đều thì nên giữ.

Những bông ra ở đầu cành nhỏ, cành yếu, khuất gió, ẩm thấp thì nên bỏ sớm, vì dù có đậu thì trái cũng khó lớn, dễ méo, dễ rụng, lại tốn sức cây. Bông mọc quá dày một điểm cũng không nên giữ hết, vì sau này trái chen chúc nhau, dễ sâu bệnh, dễ sẹo trái.

Một cây sầu riêng không phải giữ càng nhiều bông càng tốt, mà là giữ đúng số lượng phù hợp với tuổi cây và sức cây. Cây tơ, mới cho trái năm đầu thì chỉ nên giữ ít, để cây làm quen, nuôi bộ khung cho chắc. Cây trung niên, thân đã lớn, rễ khỏe thì có thể giữ nhiều hơn, nhưng vẫn phải trong ngưỡng cây chịu được. Nhà vườn có kinh nghiệm thường nhìn lá là biết: lá còn dày, xanh, không đứng, không xoăn thì cây còn sức; lá mỏng, đứng, ngả vàng là dấu hiệu quá tải, cần tỉa bớt ngay.

Tỉa bông còn giúp đồng đều thời gian ra hoa và đậu trái, từ đó dễ chăm sóc, dễ bón phân, dễ phòng bệnh. Giữ bông lộn xộn, bông ra trước ra sau, trái lớn nhỏ không đều, đến lúc nuôi trái rất cực, không biết nuôi theo lứa nào, cây thì lúc nào cũng trong tình trạng bị kéo sức. Ngược lại, tỉa bông gọn gàng, giữ một đợt bông chính, cây tập trung nuôi một lứa trái, chăm sóc nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Một điều nông dân hay lo là tỉa bông sợ mất mùa, nhưng thực tế người mất mùa thường là người không dám tỉa. Tỉa bông đúng giúp trái sau này to hơn, nặng ký hơn, chất lượng cơm tốt hơn, bán được giá hơn. Một trái đạt chuẩn bao giờ cũng có giá hơn hai ba trái nhỏ, méo, rụng non. Chưa kể cây khỏe thì năm sau làm bông tiếp vẫn tốt, không bị suy, không phải tốn tiền phục hồi.

Nhìn rộng ra, tỉa bông không chỉ là kỹ thuật, mà là tư duy làm vườn bền vững. Người làm vườn lâu năm thường không chạy theo số lượng, mà nhìn vào sức cây, nhìn xa cho cả vườn chứ không chỉ một vụ. Một vườn sầu riêng muốn đi đường dài thì phải biết lúc nào giữ, lúc nào bỏ. Bỏ đúng lúc là để giữ cái lớn hơn: giữ cây, giữ đất, giữ tương lai của vườn.

Cuối cùng, có thể nói rằng tỉa bông sầu riêng là bài học về sự tỉnh táo của người trồng. Không phải thấy nhiều là mừng, không phải tiếc là hay. Làm nông bây giờ không chỉ dựa vào may rủi, mà dựa vào hiểu cây, hiểu đất, hiểu quy luật sinh trưởng. Ai hiểu và làm đúng, người đó mới thật sự nắm được mùa trong tay mình.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Tỉa bông sầu riêng – Bỏ đúng lúc mới giữ được mùa, giữ được cây” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy