THỜI ĐIỂM BÓN LÂN TẠO MẦM HIỆU QUẢ CHO SẦU RIÊNG

Trong kỹ thuật canh tác sầu riêng, thời điểm bón lân tạo mầm hoa được xem là bước bản lề quyết định năng suất và tỷ lệ đậu trái cho cả vụ. Cây sầu riêng muốn ra hoa đồng loạt, ra đúng thời điểm, khỏe mạnh và cho trái đều thì việc bón lân đúng lúc, đúng cách là điều bà con không thể xem nhẹ.

Thực tế nhiều năm qua, rất nhiều vườn sầu riêng dù chăm rất kỹ, cây xanh tốt, nhưng khi bước vào giai đoạn làm bông lại gặp tình trạng ra hoa không đều, ra hoa trễ hoặc rụng nụ hàng loạt, phần lớn nguyên nhân nằm ở thời điểm bón lân không phù hợp hoặc điều kiện thời tiết – đất đai chưa được chuẩn bị kỹ. Bài viết này sẽ giúp bà con hiểu rõ thời điểm, cách bón và lưu ý cụ thể, để cây sầu riêng ra bông mạnh, mầm hoa khỏe, giúp chuẩn bị tốt cho một vụ mùa thắng lợi.

1. Thời tiết – yếu tố quyết định thành bại

 Trước hết, thời tiết là yếu tố quan trọng nhất ảnh hưởng đến hiệu quả của việc bón lân tạo mầm.

Ở các vùng trồng sầu riêng trọng điểm như miền Đông Nam Bộ và Tây Nguyên, giai đoạn chuyển mùa – từ cuối mùa mưa sang đầu mùa khô – chính là thời điểm vàng để bón lân.

Bà con nên chọn lúc thời tiết bắt đầu nắng ráo, lượng mưa đã giảm hẳn, đất bắt đầu khô dần nhưng chưa nứt nẻ. Đây là điều kiện lý tưởng vì sau khi bón lân khoảng 10 ngày, bà con sẽ cắt nước để tạo khô hạn trong khoảng 15–20 ngày, giúp kích thích cây chuyển sang giai đoạn phân hóa mầm hoa.

Nếu bón lân trong lúc còn mưa nhiều, đất ẩm ướt, phân sẽ bị rửa trôi, cây hút không hết dinh dưỡng, không đạt hiệu quả. Ngược lại, nếu đợi đất khô quá mới bón thì cây sẽ bị sốc, khó hấp thu, làm chậm quá trình tạo mầm. Vì vậy, chọn đúng thời điểm bón lân trước khi bước vào giai đoạn cắt nước là chìa khóa giúp cây phân hóa mầm hoa thuận lợi, ra bông đồng loạt và khỏe mạnh.

2. Chuẩn bị trước khi bón phân tạo mầm

 Trước khi tiến hành bón lân, bà con cần chuẩn bị kỹ vườn, vì giai đoạn này ảnh hưởng trực tiếp đến việc cây có phân hóa mầm hoa thành công hay không.

Dọn sạch cỏ dại, tàn dư thực vật quanh gốc: Việc này giúp đất khô nhanh, không giữ ẩm, hỗ trợ quá trình tạo khô hạn sau này tốt hơn. Nếu để cỏ hoặc lá mục quanh gốc, đất sẽ giữ ẩm, làm cho quá trình khô hạn không đạt yêu cầu, cây khó “bắt tín hiệu” để ra hoa.

Kiểm tra và điều chỉnh pH đất: pH đất thích hợp nằm trong khoảng 5.5–7.0. Nếu đất chua, nên bón thêm vôi hoặc Dolomite trước đó 15–20 ngày để nâng pH, giúp lân dễ tan và cây dễ hấp thu.

Cắt tỉa cành: Cây sầu riêng đủ lá, sung tốt thì nên tỉa bỏ bớt cành bơi, cành tăm, giúp thông thoáng, ánh sáng dễ xuyên tán. Còn cây yếu, thiếu lá thì nên giữ lại cành lá để cây quang hợp tốt hơn trước khi làm bông.

Phun phòng nấm bệnh: Trước khi bón phân, bà con cần phun phòng nấm bệnh như Phytophthora, thán thư, nấm hồng,…vì giai đoạn cắt nước sau đó cây sẽ chịu nhiều áp lực. Cây khỏe, sạch bệnh thì khả năng ra hoa sẽ đều và mầm hoa khỏe hơn.

Khâu chuẩn bị này nhiều bà con thường xem nhẹ, nhưng thực tế chiếm đến 50% thành công của vụ làm bông. Cây khỏe, đất sạch, độ ẩm và pH phù hợp thì bón phân mới phát huy hết hiệu quả.

3. Tình trạng cây – căn cứ để bón lân đúng lúc

 Không phải cứ đến thời điểm là bón lân, mà phải xem tình trạng sinh lý của cây. Bà con cần kiểm tra đọt non của cây: khi đọt đã ra đều, mở 2–3 lá, đọt chuyển màu xanh đồng nhất thì mới tiến hành bón lân. Đây là thời điểm cây đã hoàn tất đợt sinh trưởng sinh dưỡng, sẵn sàng bước vào giai đoạn sinh sản.

Nếu cây còn ra đọt non liên tục, chưa dừng sinh trưởng, mà bà con bón lân sớm thì cây sẽ không hiểu tín hiệu tạo mầm, lân bị sử dụng cho việc nuôi đọt, làm giảm hiệu quả phân hóa hoa.

Sau khi bón lân, bà con cần tưới đẫm nước một lần, để phân tan hoàn toàn, ngấm sâu vào vùng rễ hút. Sau đó để đất khô dần chuẩn bị bước vào giai đoạn cắt nước.

Với vườn tơ hoặc cây sung quá, sau khi bón lân khoảng 10 ngày, bà con nên bón dặm thêm kali (K) để hãm đọt, giúp cây chín mầm nhanh hơn, ổn định sinh lý trước khi phân hóa mầm hoa.

Như vậy, yếu tố quan sát đọt và thể trạng cây là rất quan trọng, quyết định thời điểm bón lân có hiệu quả hay không.

4. Liều lượng và cách bón lân – kali hợp lý

a. Lân (P2O5)

+ Lân có vai trò kích thích hình thành mầm hoa, giúp bộ rễ khỏe, tăng sức đề kháng và làm nền cho việc phân hóa mầm sau này.

+ Đối với cây sầu riêng từ 4 – 8 năm tuổi, khỏe mạnh, bà con có thể bón 5–8 kg lân/cây/lần. Tùy thể trạng cây mà tăng giảm lượng phù hợp:

+ Cây yếu, ít tán: giảm còn 3–5 kg/cây. + Cây sung, tán rộng: tăng lên 8–10 kg/cây.

* Cách bón:

+ Rải đều cách gốc 20 cm, kéo ra đến rìa tán lá, nơi tập trung nhiều rễ hút. + Sau đó tưới đẫm nước để phân tan và thấm sâu vào vùng rễ.

Lưu ý: Không nên bón quá gần gốc, vì dễ gây nóng rễ, hoặc bón quá xa sẽ khiến cây hút không hết dinh dưỡng.

b. Kali (K2O)

+ Kali có tác dụng giúp cây hãm đọt, tăng cường khả năng ra hoa, chống rụng nụ và giúp hoa nở đều.

+ Đối với cây khỏe, sung mãn 4–8 năm tuổi, bà con bón 0.5–1 kg kali/cây, điều chỉnh theo sức cây.

*Cách bón:

+ Rải đều quanh rìa tán lá, không tập trung một chỗ.

+ Có thể bón kết hợp với lân hoặc tách riêng sau 10 ngày.

+ Sau khi hoàn tất bón lân và kali, bà con tiến hành cắt nước, giữ khô hạn liên tục khoảng 15–20 ngày, tùy điều kiện đất và thời tiết. Khi thấy lá hơi héo rũ, mặt lá bóng, gân lá nổi nhẹ, đó là dấu hiệu cây đã đạt trạng thái khô hạn lý tưởng – lúc này mới phun phân hóa mầm hoa để kích thích cây ra bông.

5. Một số lưu ý quan trọng trong giai đoạn tạo mầm

+ Không cắt nước quá sớm khi cây chưa kịp hấp thu hết lân.

+ Không để đất ngập úng sau khi bón, vì sẽ rửa trôi phân, gây thất thoát dinh dưỡng.

+ Luôn quan sát lá và đọt non, nếu cây còn ra đọt xanh non liên tục, cần hãm đọt bằng kali hoặc phun phân bón lá điều hòa sinh trưởng trước khi bón lân.

Sau giai đoạn khô hạn, khi thấy mầm hoa nhú rõ, cần tưới nước trở lại từ từ, tránh sốc nước gây rụng nụ.

Giai đoạn bón lân tạo mầm là nền tảng quan trọng nhất trong chu kỳ sinh trưởng của sầu riêng. Bón đúng thời điểm, đúng kỹ thuật không chỉ giúp cây ra hoa đồng loạt, mà còn quyết định đến tỷ lệ đậu trái, chất lượng và năng suất của cả vụ sau này. Bà con nên dựa vào thời tiết, tình trạng sinh lý cây và điều kiện đất để lựa chọn thời điểm phù hợp nhất.

Một vụ sầu riêng thắng lợi không nằm ở chỗ bón nhiều phân, mà ở chỗ bón đúng lúc – đúng cây – đúng nhu cầu. Làm được điều đó, cây sẽ khỏe, mầm hoa mạnh, ra bông đều và mang lại hiệu quả kinh tế cao nhất cho bà con nông dân.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Thời điểm bón lân tạo mầm hiệu quả cho sầu riêng” được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy