SẦU RIÊNG MẶT QUỶ

Đặc điểm nhận dạng

Sầu riêng mặt quỷ – nghe qua thì có vẻ như cách nói ví von, nhưng thực tế đây lại là hiện tượng khiến rất nhiều nhà vườn đau đầu vì làm giảm mạnh giá trị trái. Người ta hay nói “xấu như ma, như quỷ”, và những trái sầu riêng bị tình trạng này cũng đúng như vậy: phần gai xung quanh cuống trái bị mòn, có chỗ dính lại với nhau, nhìn thui thui, méo mó, hoàn toàn khác với gai bình thường vốn nhọn, đều và sắc nét.

Có những trái gai còn nù nù thì nhìn vẫn chấp nhận được, nhưng mặt quỷ thì gần như mất thẩm mỹ hoàn toàn. Điều đáng nói là hiện tượng này xuất hiện rất sớm, khi trái chỉ mới lớn cỡ trứng cút đến trứng ngỗng là đã thấy rõ, và một khi trái đã bị thì gần như không có cách nào khắc phục, giống như vết sẹo trên mặt, càng can thiệp sai thì càng xấu thêm.

Qua khảo sát thực tế tại nhiều vùng trồng, đặc biệt ở khu vực Đạ Huoai như khu Cây Chanh, Đạ Tồn hay đồi 79, có thể thấy tình trạng này xảy ra khá phổ biến.

Trong nhiều vườn, gần như cây nào cũng có trái bị, nhất là ở lứa trái đầu sau xổ nhụy, khi trái đang phát triển cỡ bằng nắm tay thì tỷ lệ bị rất cao, dù trái treo đơn lẻ hay từng chùm cũng không tránh khỏi.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là hiện tượng này chủ yếu xảy ra trên giống Thái (Dona), còn giống Ri6 trồng cùng vườn, cùng điều kiện, cùng lứa trái thì gai vẫn đẹp, nhọn, gần như không bị ảnh hưởng.

Quan sát thêm nhiều vườn trong cùng khu vực, cùng thời điểm ra hoa đậu trái, kết quả cũng tương tự: giống Thái bị rất nhiều, thậm chí trên cùng một cây, đa số trái đều bị, rất hiếm trái thoát mặt quỷ, trong khi Ri6 vẫn phát triển bình thường

Tìm hiểu nguyên nhân

Khi tìm hiểu nguyên nhân, nhiều nhà vườn cho rằng có thể do bọ trĩ, bởi khi quan sát kỹ trong các bông hoa đang hé nở, có thể thấy những con bọ trĩ nhỏ xíu, màu đen, bò khá nhanh. Đây cũng là nhận định của nhiều kỹ sư nông nghiệp.

Tuy nhiên, khi đối chiếu thực tế thì lại không hoàn toàn thuyết phục, vì có những vườn vẫn có bọ trĩ xuất hiện nhưng lứa trái trước đó lại không bị mặt quỷ. Do đó, phần lớn nhà vườn không tin rằng bọ trĩ là nguyên nhân chính, dù cũng có người cho rằng có thể do phun phòng chưa kỹ.

Một số ý kiến khác lại nghi ngờ rệp vảy, vì thời gian gần đây khu vực này rệp vảy phát sinh nhiều, bám dưới lá, làm lá non cong queo, lá già vàng rụng. Tuy nhiên, những vườn đang bị mặt quỷ lại không có biểu hiện rệp vảy rõ rệt, nên khả năng liên quan cũng không cao. Rệp sáp cũng được nhắc đến, bởi loại này xuất hiện rất sớm, ngay khi hoa vừa xổ nhụy là đã thấy bám vào tim hoa, nên nhiều nhà vườn có kinh nghiệm thường phun ngừa từ giai đoạn bông còn nhỏ. Dù vậy, cũng chưa có cơ sở chắc chắn để kết luận rệp sáp là nguyên nhân trực tiếp.

Xét về khả năng nấm bệnh gây hại làm mòn gai, biến dạng vùng quanh cuống, thì qua quan sát có thể thấy khả năng này không cao, thậm chí có thể loại trừ. Nếu do nấm thì đáng lẽ trong cùng một vườn, cùng điều kiện, cả giống Thái và Ri6 đều phải bị, nhưng thực tế lại chỉ tập trung chủ yếu ở giống Thái. Điều này cho thấy nguyên nhân không đơn thuần là tác nhân gây bệnh bên ngoài.

Từ những phân tích trên, hướng hợp lý hơn được nhiều người nghiêng về là hiện tượng này liên quan đến sự rối loạn dinh dưỡng trong quá trình hình thành gai và phát triển trái. Đây là giai đoạn cây rất nhạy cảm, nếu có sự mất cân đối dinh dưỡng, đặc biệt là các yếu tố như lân, kali hoặc trung vi lượng, thì quá trình hình thành gai có thể bị ảnh hưởng, dẫn đến hiện tượng gai bị mòn, dính, biến dạng.

Một điểm đáng chú ý là nhiều nhà vườn sử dụng phân lân hoặc các loại phân có hàm lượng lân cao như 10-60-10 để kích bông cho giống Thái, trong khi Ri6 thường ít cần can thiệp như vậy mà vẫn ra bông tốt. Do đó, cũng có giả thiết rằng dư lượng phân bón hoặc việc sử dụng chưa hợp lý có thể là nguyên nhân gián tiếp dẫn đến hiện tượng mặt quỷ.

Ngoài yếu tố dinh dưỡng, một số ý kiến cho rằng điều kiện thời tiết, khí hậu, ánh nắng hay sự che phủ của tán lá cũng có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của gai. Tuy nhiên, nếu đây là nguyên nhân chính thì cả hai giống trong cùng một vườn phải bị giống nhau, nhưng thực tế lại không phải vậy. Vì thế, yếu tố môi trường có thể chỉ đóng vai trò phụ, không phải nguyên nhân cốt lõi.

Một điều nữa khiến nhiều người thắc mắc là vì sao hiện tượng mặt quỷ lại tập trung chủ yếu ở vùng quanh cuống mà không lan ra toàn bộ trái. Có thể giải thích rằng đây là khu vực tập trung vận chuyển dinh dưỡng mạnh nhất trong giai đoạn đầu hình thành trái, nên nếu có sự rối loạn thì vùng này sẽ bị ảnh hưởng trước và rõ rệt nhất. Đồng thời, đây cũng là nơi hình thành gai sớm, nên rất dễ bị biến dạng nếu quá trình sinh trưởng bị lệch.

Kết luận

Tóm lại, hiện tượng sầu riêng mặt quỷ là vấn đề phức tạp, chưa thể khẳng định do một nguyên nhân cụ thể nào, nhưng qua thực tế có thể thấy khả năng lớn liên quan đến sự mất cân đối dinh dưỡng trong giai đoạn đậu và nuôi trái. Vinadurian sẽ tập trung nghiên cứu theo hướng này và liên tục cập nhật hiện tượng sầu riêng mặt quỷ này cho bà con.

Để hạn chế tình trạng này, nhà vườn cần chú ý cân đối phân bón, tránh lạm dụng các loại phân có hàm lượng lân cao, đồng thời bổ sung đầy đủ trung vi lượng và theo dõi kỹ từng giống để có chế độ chăm sóc phù hợp. Làm nông không chỉ là chăm cây theo kinh nghiệm, mà còn cần hiểu rõ từng giai đoạn sinh trưởng của cây, có như vậy mới hạn chế rủi ro và nâng cao giá trị trái khi thu hoạch.

Tác giả: Ngọc Cứ

Bài viết “Sầu riêng mặt quỷ” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy