SẦU RIÊNG CÁT TIÊN SAU LŨ:

NHỮNG VẾT THƯƠNG TRÊN ĐẤT VÀ TRONG LÒNG NGƯỜI

Cát Tiên những ngày đầu cuối mùa, trời không còn mưa nhưng lòng người vẫn cứ đầy mây xám. Đi ngang những vườn sầu riêng sau đợt ngập vừa rồi, từng gốc sầu lớn nhỏ đứng trơ trọi, lá cháy vàng, thân nứt vỏ, có cây còn thoi thóp, có cây đã chết đứng…Nhìn mà buốt tim. “Đêm nào tôi cũng trăn trở…Mấy gốc sầu này, tôi nuôi từ lúc bằng cổ tay, chăm từng chút một như con nhỏ trong nhà. Năm nay vừa mới có trái, chưa kịp vui thì nước lên. Nước rút rồi mà lòng tôi còn mắc cạn lại ngay đó.”

Đó là câu nói của chú Tư – một nông dân ở Cát Tiên, người gần như trắng tay chỉ sau vài ngày nước ngập. Không riêng gì chú Tư. Hàng trăm hộ nông dân nơi đây đang hứng chịu cảnh tương tự.

Đợt nước vừa rồi không chỉ là ngập bình thường. Mực nước lên quá nhanh, đọng quá lâu, đất bí nghẹt oxy, hệ rễ sầu riêng bị ngộp thở trong bùn nước, nấm bệnh theo đó phát sinh, tấn công trực tiếp vào bộ rễ và mạch dẫn. Chỉ cần nửa tháng sau ngập là cây có thể rụng lá, thối rễ, nứt thân, rồi đi luôn.

Cái đau của người nông dân không chỉ là mất tiền, mà là mất đi công sức của nhiều năm trời, mất luôn hi vọng vào vụ sau, mất luôn giấc ngủ vì sợ rằng ngày mai thức dậy sầu sẽ chết thêm.

“Sầu giống như người, đau từ từ, chết từ từ… cứ mỗi sáng đi ra vườn lại thấy thiếu một cây. Cảm giác bất lực lắm.” – một nông dân khác chia sẻ.

Sầu riêng không giống những loại cây khác. Một khi rễ đã tổn thương nặng sau ngập thì việc hồi phục giống như níu một người đang hụt hơi giữa dòng nước xiết. Có cây nhìn bên ngoài vẫn xanh, nhưng bên trong rễ đã đen, mạch dẫn đã nghẽn. Đến khi bà con phát hiện thì đã quá trễ.

“Nó chết trong âm thầm…chết khi mình tưởng nó sống.” Vẫn còn hy vọng: Những biện pháp giúp hồi phục sau ngập

Dù ảnh hưởng rất nặng, nhưng không phải tất cả đều hết cách. Tùy mức độ mà vẫn có thể cứu hoặc giữ lại phần cây khỏe còn sót.

1. Rút nước – thông thoáng đất nhanh nhất có thể

• Khơi rãnh, mở mương, thoát nước triệt để.
• Đất càng nhanh khô, rễ càng có cơ hội hồi sinh.

2. Xử lý nấm bệnh và ngăn thối rễ

• Sau ngập, nấm Phytophthora – Fusarium – Pythium phát triển cực mạnh. Cần dùng:
• Nấm Trichoderma dạng đậm đặc, tưới quanh gốc để ức chế nấm thối rễ. Vôi rải mỏng để sát khuẩn đất.

3. Không bón phân hóa học giai đoạn đầu

•  Phân hoá học lúc này giống gánh nặng chứ không phải dinh dưỡng. Phải đợi cây phục hồi rõ mới tính đến phân NPK.

4. Cắt cành – giảm tải cho thân

• Cây yếu, rễ hư phải cắt bớt lá, cành, chỉ giữ khung tán vừa phải để giảm tiêu hao dinh dưỡng.

5. Phun vi sinh – dưỡng lá để giảm stress

• Các chế phẩm như: Amino acid, Rong biển, Nấm 3 màu Sẽ giúp cây tự tạo đề kháng, giảm sốc sau ngập.
• Những mất mát ở Cát Tiên năm nay là bài học rất lớn cho những hộ chuẩn bị xuống giống sầu riêng trong năm tới.

* Làm mô cao – đào mương sâu ngay từ đầu:

Mô tối thiểu 60 – 80 cm, vùng trũng có thể lên tới 1m. Mương phải thông xuyên suốt, đừng để nước kẹt lại.

* Không trồng quá dày:

Trồng dày, rễ chạm nhau, khi ngập một cây bệnh sẽ lan rất nhanh.

* Dùng phân hữu cơ ngay từ đầu:

• Đất tơi, thoát nước tốt, vi sinh vật có lợi nhiều → rễ mạnh, chịu úng tốt hơn.

* Tạo phòng tuyến rễ bằng vi sinh:

• Trichoderma, Bio EMZ
• Luôn có mặt sẵn để bảo vệ bộ rễ khỏi nấm hại.

* Theo dõi thời tiết – làm rãnh thoát nước chủ động khi có mưa lớn:

• Đừng để bị động.
• Sầu riêng chết không phải vì mưa, mà vì không kịp thoát nước.

Nhìn lại những gốc sầu đã mất sau đợt ngập, ai cũng xót xa. Không chỉ tiếc cái cây, mà tiếc cả những tháng ngày dãi nắng dầm mưa, tiếc những hy vọng đã gieo xuống đất mà giờ không còn nữa. Mất mát hôm nay là vết thương thật, nhưng cũng là bài học để mình đứng dậy vững vàng hơn.

Mai này khi những mầm non mới bật lên, khi vườn lại xanh tươi, mình sẽ nhớ những ngày gian khó này như một chặng đường phải đi qua để hiểu rằng: nông dân mình cực nhưng không bao giờ chịu thua. Sầu riêng Cát Tiên rồi sẽ hồi sinh, sầu riêng rồi sẽ lại cho trái. Và những đêm mất ngủ hôm nay sẽ được đổi bằng những mùa vàng của ngày mai.

Tác gải: Minh Như

Bài viết “Sầu riêng Cát Tiên sau lũ: Những vết thương trên đất và trong lòng người” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy