Giảm hóa chất, tăng vi sinh

Con đường tất yếu cho sầu riêng xuất khẩu bền vững

Mấy năm nay, sầu riêng đã trở thành ngôi sao trong ngành trái cây Việt Nam. Năm 2024, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng đạt hơn 3,2 tỷ đô la Mỹ, chủ yếu bán sang Trung Quốc. Nghe thì mừng, nhưng thực tế lại tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Chỉ cần một vài lô hàng bị phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng, bị trả về hoặc tiêu hủy, bà con và doanh nghiệp đều khốn đốn. Đã có những vụ việc như vậy xảy ra ở cửa khẩu, khiến nông dân khóc ròng vì bao công sức đổ sông đổ biển.

Trồng sầu riêng bây giờ chẳng khác nào chơi một canh bạc lớn. Vốn đầu tư cả trăm triệu một hecta, chăm sóc mất bao năm trời, đến ngày thu hoạch mà chỉ vì dư lượng thuốc vượt ngưỡng hay mã số vùng trồng bị treo, cả vườn coi như trắng tay. Không ít bà con đã phải đổ trái ra đường, vừa xót của vừa nản lòng.

Chính vì vậy, câu chuyện giảm hóa chất – tăng vi sinh không còn là lý thuyết xa vời, mà là con đường sống còn để trái sầu riêng của Việt Nam đứng vững ở thị trường quốc tế.

Vì sao phải giảm hóa chất?

 Thứ nhất, thị trường nhập khẩu ngày càng siết chặt. Trung Quốc, Nhật Bản hay EU đều có quy định nghiêm ngặt về dư lượng thuốc. Một lô hàng dính cảnh báo, cả vùng trồng có thể bị treo mã số.

Thứ hai, xài thuốc nhiều thì sâu bệnh kháng thuốc, năm sau lại phải tăng liều, tăng chi phí. Vườn đất bạc màu, nước ô nhiễm, vi sinh vật có lợi trong đất cũng mất dần.

Thứ ba, thương hiệu sầu riêng Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng. Người tiêu dùng bây giờ chuộng trái cây an toàn, sạch và có truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Hệ lụy nếu vẫn lạm dụng hóa chất

Thực tế đã chứng minh: có lô hàng bị trả về ngay cửa khẩu vì dư lượng vượt mức. Có vùng trồng bị treo mã số xuất khẩu chỉ vì không tuân thủ đúng quy trình.

Ngoài ra, đất canh tác ngày càng chai cứng, cây dễ bị bệnh, chi phí thuốc tăng cao mà hiệu quả giảm dần. Đó là vòng luẩn quẩn khiến bà con thiệt hại trước tiên.

Bà con mình ai cũng muốn cây sạch bệnh, trái to đẹp, nhưng vì nóng ruột mà lạm dụng thuốc hóa học thì hậu quả nhãn tiền:

Đất bạc màu, cây yếu dần: Phun xịt nhiều năm, đất chai cứng như bê tông, rễ non không phát triển nổi. Cây nhìn ngoài xanh mướt, nhưng bộ rễ dưới đất đang bị ngộp thở, thiếu vi sinh, thiếu dinh dưỡng. Đến khi gặp mưa lớn hay hạn kéo dài, cây dễ xì mủ, vàng lá, rụng trái hàng loạt.

Sâu bệnh lờn thuốc, chi phí đội lên: Mới đầu xịt một lần là hết, sau phải xịt gấp đôi, gấp ba liều mới ăn thua. Bệnh càng ngày càng nhiều, tiền thuốc hóa chất ngày càng phình to. Có vườn một năm tốn cả trăm triệu tiền thuốc mà cây vẫn èo uột.

Trái bị trả về, mất trắng mùa vụ: Chuyện này không còn xa lạ. Có bà con mất cả xe hàng vì trái bị kiểm tra dư lượng vượt mức, thương lái bỏ, trái hư không bán được. Bao nhiêu công sức, vốn liếng đổ vào vườn coi như tan theo mây khói. Nỗi đau này không chỉ là mất tiền, mà còn mất luôn uy tín của cả vùng.

Ảnh hưởng sức khỏe người làm vườn: Người trực tiếp pha, phun thuốc là bà con mình. Nhiều nông dân bị nhức đầu, ho, ngứa da, thậm chí mắc bệnh về hô hấp sau nhiều năm gắn bó với thuốc hóa học. Làm ra trái ngon để bán, nhưng lại đánh đổi bằng sức khỏe của chính mình và gia đình.

Nói một cách thẳng thắn: lạm dụng hóa chất giống như “ăn xổi ở thì”, thấy hiệu quả tức thì nhưng về lâu dài vừa mất đất, mất cây, mất tiền, lại còn mất luôn niềm tin của thị trường.

Vi sinh – người bạn đồng hành mới của nhà vườn

 Bà con mình ai trồng sầu riêng cũng hiểu, cây khỏe thì mới sai trái, trái ngon thì mới bán được giá, mà muốn cây khỏe thì phải giữ bộ rễ sạch bệnh, lá xanh dày và sức đề kháng mạnh. Chính vì vậy, sự kết hợp Trichoderma vi sinh và Chitosan sinh học chính là bảo bối cho vườn sầu riêng.

Trichoderma sống bám quanh rễ, tiêu diệt nấm hại, giúp rễ phát triển mạnh, hút dinh dưỡng gấp đôi gấp ba, đất tơi xốp lâu bền. Còn Chitosan như một lớp áo giáp sinh học, vừa kích rễ – nuôi lá – nuôi trái, vừa tạo kháng thể tự nhiên giúp cây chống chọi với bệnh xì mủ, thối rễ, rụng trái non.

Nhờ đó, sầu riêng ra hoa đều, đậu trái cao, cơm vàng, dẻo thơm và bảo quản được lâu hơn. Bà con không còn lo cảnh cây èo uột, bệnh tới là loay hoay xịt thuốc, mà thay vào đó yên tâm vì cây luôn khỏe, trái luôn đẹp, bán được giá cao. Đầu tư một lần, lợi ích lâu dài – đây chính là giải pháp an toàn, hiệu quả, bà con nên chọn ngay từ hôm nay để vườn sầu riêng của mình ăn chắc mặc bền, hướng tới xuất khẩu bền vững.

Nhiều hộ đã chuyển sang dùng phân hữu cơ kết hợp vi sinh. Kết quả cho thấy cây ít bệnh, đất khỏe hơn, trái cơm vàng dẻo, hạt lép nhiều, giá bán ổn định hơn.

Con đường chuyển đổi – không quá xa vời

Trước mắt, bà con nên rà soát lại danh mục thuốc đang dùng, bỏ hẳn những loại bị cấm. Song song, tăng cường phân hữu cơ, vi sinh, đặc biệt là Trichoderma, Chitosan

Trong vườn, chú trọng thoát nước, tỉa cành, vệ sinh gốc, kết hợp bón chế phẩm sinh học để phòng bệnh ngay từ đầu.

Về lâu dài, nên liên kết hợp tác xã, đăng ký VietGAP hoặc GlobalGAP, có nhật ký ghi chép, truy xuất nguồn gốc rõ ràng.

Giảm hóa chất, tăng vi sinh không phải chuyện làm sang, mà là con đường bắt buộc nếu muốn sầu riêng Việt Nam đi xa và bền vững. Bà con mình trồng sầu riêng không chỉ bán một mùa, mà là đầu tư cho cả chục năm. Giữ đất khỏe, trái sạch, đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế chính là cách bảo vệ túi tiền hôm nay và uy tín mai sau.

Sầu riêng không phải cây một mùa, mà là giấc mơ lâu dài của bao gia đình nông dân. Đất đai, nguồn nước, sức khỏe cây – tất cả đều quyết định cơm áo của mình.

Nếu hôm nay bà con còn phụ thuộc vào hóa chất, thì ngày mai chính mình sẽ gánh rủi ro: đất chai, bệnh nhiều, trái bị trả về. Nhưng nếu dám thay đổi, chọn hướng đi bền vững với vi sinh và hữu cơ, bà con vừa giữ được vườn, vừa giữ được thương hiệu. Nói cho cùng, làm sầu riêng không chỉ để bán trái, mà còn để giữ lấy tương lai, uy tín và đồng tiền thật sự chắc trong tay.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Giảm hóa chất, tăng vi sinh – Con đường tất yếu cho sầu riêng xuất khẩu bền vững” được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ