Khi giá sầu riêng lao dốc, nhà vườn nên làm gì để không thua lỗ?

“Mùa này trái trĩu cành, tưởng sẽ đổi đời, ai ngờ thương lái trả giá chỉ bằng nửa năm ngoái…” – lời than của một nhà vườn ở Cái Răng, Cần Thơ đang phản ánh đúng tâm trạng của hàng nghìn hộ trồng sầu riêng khắp Tây Nguyên, miền Đông và miền Tây Nam Bộ.

Sau nhiều năm vàng son với giá cao kỷ lục, năm 2025 chứng kiến một cú rơi lịch sử của giá sầu riêng, khiến bao kế hoạch trả nợ, tái đầu tư của nhà vườn đứng trước nguy cơ đổ vỡ. Nỗi lo lớn nhất không chỉ là bán được bao nhiêu, mà là làm sao duy trì vườn khỏe mạnh, chăm sóc đúng cách trong khi chi phí phân bón, nhân công, tưới tiêu ngày càng tăng?

Giá giảm – chi phí tăng

Bài toán nghịch lý này đang đẩy nhiều vườn sầu riêng vào tình trạng có trái mà không có lãi, thậm chí bán càng nhiều – lỗ càng sâu nếu không có giải pháp tối ưu ngay từ bây giờ.

Nguyên nhân chính giá sầu riêng lao dốc mạnh đến từ Trung Quốc – thị trường chiếm hơn 90% sản lượng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam đột ngột siết chặt các tiêu chuẩn nhập khẩu.

Cụ thể, cơ quan chức năng Trung Quốc yêu cầu kiểm soát chặt dư lượng Cadimi (CADI) và chất vàng O – hai thành phần có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng. Trong đó cadimi có thể gây tổn thương thận và rối loạn hệ miễn dịch, còn vàng ô là chất nhuộm công nghiệp bị cấm dùng trong thực phẩm do độc tính cao. Nếu như trước đây chỉ kiểm tra xác suất 10–20% lô hàng, thì nay 100% container đều phải qua kiểm nghiệm, kéo dài thời gian thông quan và làm tăng chi phí vận chuyển.

Không chỉ khắt khe về mặt chất lượng, thời gian kiểm định chất vàng O và Cadimi kéo dài 7-8 ngày khiến hàng hoá bị ùn ứ tại các cửa khẩu.

Thực tế cho thấy nhiều doanh nghiệp không kịp đáp ứng tiêu chuẩn mới, dẫn đến việc hàng loạt xe container bị trả về hoặc chờ đợi quá lâu gây hư hỏng sản phẩm. Có thời điểm, trong số 10 xe hàng xuất khẩu thì có đến 9 xe bị từ chối, khiến chuỗi cung ứng xuất khẩu bị đứt gãy nghiêm trọng.

Bên cạnh đó, sự phát triển ồ ạt nhiều vùng mở rộng diện tích, sầu riêng có mặt ở khắp các mặt trận không những ở các vùng trong nước mà còn phải cạnh tranh khốc liệt: Thái Lan, Malaysia và mới đây là Hải Nam (Trung Quốc) đổ mạnh sản lượng vào một thị trường.

Điều này đặt ra bài toán lớn: làm sao để duy trì vườn sầu riêng khỏe mạnh, năng suất ổn định mà không bị lỗ khi giá xuống thấp?

Giải pháp 1: Tối ưu phân bón – Giảm 30% chi phí nhưng cây vẫn xanh tốt

Chuyển từ phân hóa học đơn thuần sang kết hợp hữu cơ – vi sinh:

• Dùng phân hữu cơ vi sinh như BIO EMZ để tăng độ phì đất, giảm lượng NPK phải dùng.
• Kết hợp Đạm Cá + Humic + Trichoderma phục hồi cây sau thu hoạch, tăng sức đề kháng, hạn chế nấm bệnh (giảm tiền thuốc BVTV).

Nguyên tắc 4 đúng: Đúng loại – Đúng lúc – Đúng liều – Đúng cách để tránh lãng phí và rửa trôi.

Tận dụng phân bón chậm tan & tưới nhỏ giọt để tiết kiệm: Giúp cây hấp thụ triệt để, giảm thất thoát 20 – 30%.

Giải pháp 2: Hệ thống tưới tiết kiệm – Đầu tư 1 lần, tiết kiệm lâu dài

 Tưới nhỏ giọt năng lượng mặt trời đang là xu hướng:

• Giảm 70% nhân công tưới.
• Cung cấp nước & phân trực tiếp đến rễ, giúp hạn chế bệnh vàng lá, thối rễ.
• Tận dụng nguồn năng lượng mặt trời, không lo chi phí điện tăng.

Một vườn 1 ha nếu dùng hệ thống NLMT tưới tiết kiệm có thể giảm 20 – 30 triệu/năm tiền nhân công & điện nước.

Giải pháp 3: Tập trung chất lượng thay vì số lượng

Khi thị trường rơi vào tình trạng dư cung, chỉ những trái sầu riêng đạt chất lượng vượt trội mới giữ được mức giá tốt. Muốn làm được điều đó, nhà vườn cần áp dụng quy trình dinh dưỡng hợp lý kết hợp hệ thống tưới chính xác để trái phát triển đồng đều, cơm dày, hạt lép và hương vị ổn định. Đồng thời, việc định hướng sản phẩm cho các thị trường xuất khẩu cao cấp sẽ giúp vườn sầu riêng tránh được vòng xoáy được mùa nhưng mất giá, bảo toàn lợi nhuận ngay cả trong giai đoạn cạnh tranh khốc liệt.

Giá sầu riêng giảm là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để nhà vườn nhìn lại quy trình sản xuất, cắt bỏ lãng phí, tăng hiệu quả. Đây không phải lúc chần chừ mà là thời điểm để nhà vườn hành động quyết liệt nếu không muốn rơi vào cảnh có trái mà không có lãi.

Bà con nên bắt đầu ngay hôm nay bằng cách tối ưu chi phí phân bón với sự kết hợp hữu cơ – vi sinh để vừa nuôi cây khỏe vừa cải tạo đất, đầu tư hệ thống tưới tiết kiệm năng lượng mặt trời để giảm nhân công và điện nước lâu dài, đồng thời tập trung nâng chất lượng trái để nhắm đến thị trường cao cấp, giữ giá trị vườn sầu riêng ngay cả khi thị trường biến động.

Đừng đợi giá lao đao mới thay đổi, hãy thay đổi nhanh để chủ động nắm lợi thế và bảo vệ thành quả lao động của chính mình.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Khi giá sầu riêng lao dốc, nhà vườn nên làm gì để không thua lỗ?” được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ