CÓ NÊN ĐẦU TƯ MỞ RỘNG DIỆN TÍCH SẦU RIÊNG LÚC NÀY?

Những năm gần đây, sầu riêng được ví như cây tiền tỷ, cây triệu đô. Từ khi thị trường xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc mở rộng, giá nhiều thời điểm lên cao kỷ lục, có lúc vượt 180.000–200.000 đồng/kg tại vườn. Không ít hộ nông dân từ chỗ trồng xen vài chục cây đã mạnh dạn phá bỏ mít, tiêu, cà phê để chuyển sang sầu riêng.

Nhưng bước sang năm 2026, câu hỏi lớn bắt đầu xuất hiện: Có nên tiếp tục mở rộng diện tích sầu riêng lúc này không, hay đã đến ngưỡng “nóng quá hóa rủi ro”?

Đây không chỉ là câu chuyện nông nghiệp. Đây là bài toán kinh tế – thị trường – quản trị rủi ro dài hạn.

1. Nhìn từ thị trường: Cầu còn lớn, nhưng không còn dễ ăn

Không thể phủ nhận, nhu cầu tiêu thụ sầu riêng tại Trung Quốc vẫn rất mạnh. Tầng lớp trung lưu tăng nhanh, xu hướng tiêu dùng trái cây nhiệt đới cao cấp ngày càng phổ biến. Việt Nam có lợi thế lớn nhờ vị trí địa lý gần, chi phí vận chuyển thấp hơn so với Thái Lan.

Tuy nhiên, thị trường năm 2026 đã khác giai đoạn bùng nổ ban đầu:

Trung Quốc tăng cường kiểm soát mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Kiểm tra gắt gao dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.
Yêu cầu truy xuất nguồn gốc minh bạch.

Điều này có nghĩa: không phải cứ trồng là bán được giá cao. Những vườn không đạt chuẩn có nguy cơ bị loại khỏi chuỗi xuất khẩu.

Ngoài ra, diện tích sầu riêng tại Việt Nam tăng rất nhanh trong 3–4 năm qua. Khi nhiều vườn mới đồng loạt cho trái từ 2027–2028, nguy cơ cung vượt cầu là hoàn toàn có thật. Lịch sử nông sản Việt Nam từng chứng kiến nhiều bài học đau xót: hồ tiêu, cao su, thanh long… tăng nóng rồi lao dốc.

Vì vậy, xét riêng yếu tố thị trường, cơ hội vẫn còn nhưng không còn màu hồng tuyệt đối.

2. Phân tích chi phí: Đầu tư sầu riêng không hề nhỏ

Một ha sầu riêng đầu tư bài bản hiện nay cần:

Cây giống chất lượng cao
Hệ thống tưới tự động (tốt nhất là tưới tiết kiệm hoặc năng lượng mặt trời)
Phân bón hữu cơ, cải tạo đất
Nhân công chăm sóc
Thuốc bảo vệ thực vật sinh học

Tổng chi phí từ lúc trồng đến khi thu bói (3–4 năm) có thể dao động từ vài trăm triệu đến hơn 1 tỷ đồng/ha tùy mức đầu tư.

Đó là chưa tính rủi ro:

Mưa trái mùa làm rụng bông
Nắng nóng kéo dài gây sốc nhiệt
Bệnh xì mủ, thối rễ
Đậu trái thấp

Sầu riêng là cây khó tính, đòi hỏi kỹ thuật cao. Nếu quản lý dinh dưỡng, nước tưới không tốt, cây dễ suy kiệt và mất nhiều năm để phục hồi.

Vì vậy, mở rộng diện tích không chỉ là chuyện có đất là trồng, mà là có đủ vốn – đủ kỹ thuật – đủ khả năng chịu rủi ro trong 3-4 năm đầu hay không.

3. Nguy cơ lớn nhất: Tăng diện tích theo phong trào

Hiện nay, nhiều hộ nông dân mở rộng diện tích dựa trên tâm lý:

Thấy hàng xóm trúng lớn
Nghe tin giá cao
Tin rằng thị trường Trung Quốc mua bao nhiêu cũng hết Đây là suy nghĩ rất nguy hiểm.

Khi diện tích tăng nhanh, sản lượng sẽ tăng theo cấp số nhân. Nếu chất lượng không đồng đều, tỷ lệ đạt chuẩn xuất khẩu thấp, hàng hóa có thể bị dồn về tiêu thụ nội địa. Lúc đó, giá sẽ giảm mạnh.

Một thực tế đáng lưu ý: Thái Lan đã có nền tảng sản xuất sầu riêng xuất khẩu hàng chục năm. Họ có quy hoạch, có hiệp hội ngành hàng, có chiến lược dài hạn. Việt Nam đang phát triển nhanh nhưng còn thiếu tính đồng bộ.

Nếu mở rộng mà không tính đến quy hoạch vùng trồng, liên kết hợp tác xã, hợp đồng bao tiêu…thì rủi ro là rất lớn.

4. Khi nào nên mở rộng diện tích?

Không phải lúc nào cũng nên đứng yên. Vấn đề không phải là có mở rộng hay không, mà là mở rộng trong điều kiện nào.

Bà con có thể cân nhắc mở rộng nếu:

Đất phù hợp, thoát nước tốt, không bị ngập úng.

Đã có kinh nghiệm chăm sóc ít nhất 1–2 vụ thành công.
Có liên kết tiêu thụ hoặc tham gia hợp tác xã có mã số vùng trồng.
Có đủ vốn dự phòng cho ít nhất 3 năm đầu.
Xác định đi theo hướng sản xuất an toàn, bền vững, giảm phụ thuộc thuốc hóa học.

Nếu chưa đáp ứng được những yếu tố trên, việc mở rộng diện tích lúc này có thể biến thành áp lực tài chính lớn.

Mở rộng diện tích sầu riêng lúc này không sai, nhưng cũng không còn là quyết định dễ dàng. Thị trường vẫn rộng cửa, song cánh cửa ấy chỉ mở cho những ai bước vào bằng sự chuẩn bị nghiêm túc. Giá cao hôm nay không bảo đảm cho lợi nhuận ngày mai; điều bảo đảm duy nhất là năng lực quản lý vườn, kiểm soát chất lượng và chịu đựng được những mùa biến động.

Nông nghiệp chưa bao giờ là cuộc chơi của may rủi. Đó là hành trình dài của vốn, kỹ thuật và bản lĩnh. Nếu còn do dự, đừng vội mở thêm đất, hãy mở rộng hiểu biết. Khi nền tảng đủ vững, mỗi hecta trồng thêm mới thực sự là cơ hội. Còn nếu chỉ chạy theo phong trào, diện tích lớn hơn có thể đồng nghĩa với rủi ro lớn hơn.

Sầu riêng vẫn là cây trồng nhiều tiềm năng. Nhưng giàu bền vững không đến từ việc trồng nhiều, mà từ việc trồng đúng – và đi xa với một chiến lược dài hạn.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Có nên đầu tư mở rộng diện tích sầu riêng lúc này?” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Chuyện Nhà Nông