“BÓN HOÀI KHÔNG ĂN – BỆNH HOÀI KHÔNG DỨT…

CÓ KHI LỖI KHÔNG NẰM Ở PHÂN, MÀ NẰM Ở PH ĐẤT”

Có một câu chuyện rất quen trong nhà vườn: cùng một loại phân, cùng cách chăm sóc, mà vườn người ta cây xanh tốt, trái lớn đều; còn vườn mình thì bón hoài không thấy hiệu quả, cây cứ vàng lá, rụng trái, bệnh thì xử lý mãi không dứt. Nhiều bà con nghĩ do phân chưa đủ mạnh, thuốc chưa đủ đô, rồi lại tăng liều, đổi loại…nhưng kết quả vẫn vậy. Thực ra, có một yếu tố rất quan trọng mà nhiều người bỏ qua, đó là pH đất – thứ tưởng chừng nhỏ nhưng lại quyết định gần như toàn bộ khả năng sống khỏe của cây sầu riêng.

Đất không chỉ đơn giản là nơi giữ cây đứng vững, mà còn là môi trường quyết định cây có ăn được hay không?

Dù bà con có bón bao nhiêu phân đi nữa, nếu pH đất không phù hợp, thì dinh dưỡng cũng sẽ bị khóa lại, rễ không hấp thu được. Khi đó, cây sẽ rơi vào tình trạng thiếu dinh dưỡng giả, nhìn như thiếu phân nhưng thực chất là do không hấp thu được. Đây chính là lý do vì sao nhiều vườn bón rất nhiều phân nhưng cây vẫn yếu, lá vẫn vàng, trái vẫn nhỏ.

pH đất ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hòa tan và hấp thu dinh dưỡng. Khi đất quá chua (pH thấp), các nguyên tố như sắt, nhôm sẽ hoạt động mạnh, gây độc cho rễ, làm rễ bị cháy, thối, không phát triển được.

Đồng thời, các chất dinh dưỡng quan trọng như lân, canxi, magie lại bị khóa lại, cây không sử dụng được. Ngược lại, khi đất quá kiềm (pH cao), một số vi lượng như kẽm, sắt, mangan lại bị kết tủa, khiến cây thiếu chất dù trong đất vẫn có. Nói cách khác, pH đất giống như cái chìa khóa – nếu sai, thì kho dinh dưỡng có đầy cũng không mở ra được.

Điều đáng nói là pH đất không đứng yên. Qua mỗi lần bón phân, tưới nước, mưa nắng, pH đều thay đổi. Đặc biệt, việc lạm dụng phân hóa học trong thời gian dài là nguyên nhân chính làm đất bị chua hóa. Ban đầu bà con có thể chưa thấy rõ, nhưng sau vài năm, đất sẽ bắt đầu có dấu hiệu: cứng lại, ít giun, rễ kém phát triển, cây dễ bệnh hơn. Lúc này, nếu không kiểm tra pH mà cứ tiếp tục bón phân như cũ, thì chẳng khác nào đổ tiền xuống đất mà không mang lại hiệu quả.

Một sai lầm phổ biến là nhiều nhà vườn chỉ đo pH khi thấy cây có vấn đề, còn bình thường thì không kiểm tra

Khi cây đã biểu hiện ra bên ngoài như vàng lá, thối rễ, rụng trái…thì lúc đó pH đã lệch khá xa rồi. Việc xử lý sẽ tốn thời gian và chi phí hơn rất nhiều. Ngược lại, nếu bà con kiểm tra pH định kỳ, ví dụ mỗi 1–2 tháng, thì sẽ phát hiện sớm sự thay đổi và điều chỉnh kịp thời, giúp cây luôn duy trì trong vùng pH thích hợp.

Đối với sầu riêng, khoảng pH lý tưởng thường nằm trong khoảng từ 5.5 đến 6.5. Đây là mức mà đa số dinh dưỡng ở trạng thái dễ hấp thu nhất, đồng thời hệ vi sinh có lợi trong đất cũng phát triển tốt. Khi pH nằm trong khoảng này, bà con sẽ thấy rõ sự khác biệt: rễ ra mạnh, trắng khỏe, đất tơi xốp hơn, cây ít bệnh hơn, và quan trọng là hiệu quả phân bón tăng lên rõ rệt. Cùng một lượng phân nhưng cây hấp thu tốt hơn, tức là bà con tiết kiệm được chi phí mà vẫn đạt năng suất cao.

Trong thực tế, nhiều nhà vườn sau khi bắt đầu kiểm tra pH thường xuyên đã thay đổi hoàn toàn cách làm. Trước đây cứ thấy cây yếu là tăng phân, tăng thuốc; còn bây giờ, họ kiểm tra đất trước, rồi mới quyết định bón gì, xử lý ra sao. Nhờ vậy mà chi phí giảm đi, nhưng hiệu quả lại tăng lên. Đây chính là cách làm nông có kiểm soát, không còn phụ thuộc vào cảm tính như trước.

Để làm được điều đó, việc có một thiết bị đo pH tiện lợi là rất cần thiết

Trước đây, việc đo pH khá phức tạp, phải gửi mẫu đi phân tích, mất thời gian nên ít ai làm thường xuyên. Nhưng hiện nay, nhiều nhà vườn đã chuyển sang dùng các dòng máy đo pH cầm tay như DM15 vì sự tiện lợi và nhanh chóng.

Chỉ cần cắm trực tiếp xuống đất là có kết quả gần như ngay lập tức, giúp bà con kiểm tra được nhiều vị trí trong vườn chỉ trong vài phút. Điều quan trọng không nằm ở việc đo một lần cho biết, mà là có thể đo thường xuyên, theo dõi sự thay đổi của đất qua từng giai đoạn.

Nhiều bà con sau khi sử dụng máy đo pH như DM15 mới ngộ ra một điều: cùng một vườn nhưng mỗi khu vực lại có pH khác nhau, chỗ thì chua, chỗ thì gần chuẩn. Nếu không đo, cứ bón đồng loạt thì có chỗ cây ăn tốt, có chỗ lại không ăn được. Khi có số liệu cụ thể, việc chăm sóc trở nên chính xác hơn rất nhiều – bón đúng chỗ, điều chỉnh đúng lúc, không còn làm theo kiểu “ước chừng”

Việc kiểm tra pH hiện nay không còn khó như trước. Bà con có thể sử dụng các thiết bị đo pH cầm tay hoặc bộ test đơn giản, cho kết quả nhanh và khá chính xác. Quan trọng không phải là thiết bị đắt tiền, mà là thói quen kiểm tra thường xuyên. Khi đã có số liệu trong tay, bà con sẽ chủ động hơn rất nhiều trong việc điều chỉnh: đất chua thì bổ sung vôi hoặc các giải pháp cải tạo phù hợp, đất kiềm thì điều chỉnh bằng các nguồn hữu cơ và vi sinh để đưa pH về mức cân bằng.

Làm nông không chỉ dựa vào kinh nghiệm, mà cần kết hợp với việc theo dõi và hiểu rõ đất của mình. pH đất chính là một trong những chỉ số sức khỏe quan trọng nhất mà bà con cần quan tâm. Khi kiểm soát được pH, bà con gần như đã nắm được chìa khóa để quản lý dinh dưỡng, quản lý bệnh và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Cuối cùng, nếu phải chọn một việc đơn giản nhưng mang lại hiệu quả lớn nhất cho vườn sầu riêng, thì đó chính là: kiểm tra pH đất thường xuyên. Không tốn quá nhiều chi phí, không mất nhiều thời gian, nhưng lại giúp bà con tránh được rất nhiều sai lầm trong chăm sóc. Bởi vì khi đất đã đúng, thì cây sẽ tự khỏe; còn khi đất sai, thì mọi nỗ lực phía trên đều trở nên vô nghĩa.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Bón hoài không ăn – bệnh hoài không dứt…Có khi lỗi không nằm ở phân, mà nằm ở ph đất” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy