LÀM SẦU RIÊNG VỤ NGHỊCH:

GIÁ RỚT, RỦI RO CADIMI – BÀI HỌC ĐẮT GIÁ TỪ MIỀN TÂY

Có một thời, làm sầu riêng vụ nghịch được xem là con đường tắt để đổi đời. Trái ra không đụng hàng, thương lái tranh nhau mua, giá cao gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi vụ chính. Bà con miền Tây khi đó ai cũng tin: “Chỉ cần làm được nghịch vụ là thắng”.

Nhưng vài năm trở lại đây, mọi thứ không còn như mơ.

Vụ nghịch không còn hiếm. Người làm được, người học theo, người ép cây bằng mọi cách. Diện tích tăng nhanh, sản lượng dồn dập. Khi trái đồng loạt ra, thị trường không kịp hấp thụ, giá lao dốc không phanh. Có thời điểm, trái nghịch bán còn thấp hơn cả vụ thuận, trong khi chi phí thì đội lên gấp nhiều lần.

Chưa dừng lại ở đó, áp lực làm nghịch khiến nhiều vườn lạm phân – lạm thuốc – lạm kích, đất không kịp hồi, rễ suy, cây yếu. Và chính trong bối cảnh đó, một cái tên bắt đầu được nhắc đến ngày càng nhiều, khiến bà con lo lắng: CADIMI.

Cadimi không tự nhiên mà có. Nó tích lũy dần trong đất, trong rễ, trong thân cây – đặc biệt ở những vườn ép vụ liên tục, bón phân vô cơ nặng, đất chai cứng. Khi trái thu hoạch, vượt ngưỡng cho phép, cửa xuất khẩu gần như đóng sập. Giá rớt đã đau, không bán được hàng còn đau gấp mười.

Vụ nghịch, từ cơ hội vàng, đang dần trở thành canh bạc rủi ro cao nếu bà con không nhìn lại.

Câu chuyện vườn anh Tân – Mang Thít, Vĩnh Long

Anh Tân, một nông dân trồng sầu riêng ở Mang Thít, từng là người đi đầu làm nghịch vụ trong khu vực. Vườn anh trước đây được bà con khen là “trái đẹp, tán đều, làm nghịch rất mát tay”.

Nhưng vụ nghịch vừa rồi, anh Tân thừa nhận thẳng thắn:

“Giá rớt quá, bán không như kỳ vọng. Cây thì xuống thấy rõ.”

Ép ra hoa đúng kỹ thuật, nhưng thời tiết thất thường, mưa nắng trái khoáy. Cây vừa mang trái, vừa phải gồng sức. Thu hoạch xong, nhìn lại vườn: lá mỏng, rễ yếu, đất bí, mùi đất không còn tơi như trước.

Anh Tân không giấu giếm:

“Nếu còn cố làm nghịch nữa, chắc vài năm là cây đi luôn.”

Điều anh lo nhất không chỉ là giá thấp, mà là độ an toàn của đất và trái. Nghe nhiều về Cadimi, về siết tiêu chuẩn, anh bắt đầu chùn tay. Làm ra trái mà không bán được thì coi như công cốc.

Thay vì tiếp tục ép cây, anh Tân tìm tòi giải pháp để cây khỏe lại Phục hồi đất – cứu cây sau vụ nghịch bằng đạm cá

Sau thu hoạch, anh Tân không vội vàng bón mạnh phân hóa học. Anh hiểu, cây lúc này giống như người vừa bệnh dậy, cần hồi sức chứ không phải ép làm việc ngay.

Anh bắt đầu chuyển sang đạm cá, kết hợp tưới phục hồi rễ, nuôi lại hệ vi sinh trong đất. Theo anh chia sẻ:

“Đạm cá vô thấy cây nó hồi từ từ, lá dày lại, xanh nhưng không gắt. Rễ ra trắng, đất mềm hơn.”

Đạm cá giúp:

Cung cấp đạm hữu cơ dễ hấp thu, không sốc rễ

Nuôi vi sinh đất, giúp phân giải tồn dư phân thuốc cũ Giảm nguy cơ tích lũy kim loại nặng, trong đó có cadimi

Giúp cây phục hồi sức sau vụ nghịch, chuẩn bị cho chu kỳ mới

Anh Tân không kỳ vọng phép màu trong ngày một ngày hai. Điều anh cần là cây khỏe lâu dài, đất sạch dần lên, để trái sau này an toàn và bán được giá.

“Giờ làm sầu riêng không chỉ tính trái nhiều, mà phải tính coi có bán được hay không.” Năm sau – né vụ miền Tây, đi theo vụ miền Đông

Sau nhiều trăn trở, anh Tân đưa ra quyết định mà không phải nông dân nào cũng dám làm: Năm sau không làm nghịch vụ nữa.

Thay vào đó, anh chọn đi theo vụ miền Đông – thu hoạch trễ hơn miền Tây, né được cao điểm dội hàng, giá thường ổn định và cao hơn. Quan trọng hơn, cây có thời gian nghỉ, đất được hồi, rễ khỏe, giảm áp lực phân thuốc.

Làm theo vụ miền Đông:

• Ít rủi ro giá rớt
• Dễ kiểm soát chất lượng trái Hạn chế nguy cơ Cadimi
• Phù hợp xu hướng xuất khẩu bền vững

Anh Tân nói một câu rất thật: “Làm chậm lại chút, nhưng chắc. Còn hơn làm nhanh mà thua.”

Làm sầu riêng, không ai sợ cực. Nhà vườn chỉ sợ cực mà không còn đường lui. Vụ nghịch từng giúp nhiều người đổi đời, nhưng khi ai cũng lao vào, nó không còn là lợi thế mà trở thành cuộc đua bào mòn đất, bào mòn cây và bào mòn cả niềm tin.

Giá rớt không phải điều đáng sợ nhất. Điều đáng sợ là làm ra trái mà không bán được, là nhìn vườn cây ngày càng yếu, đất ngày càng chai, rễ ngày càng thưa mà không dám dừng lại. Đáng sợ hơn nữa là một ngày nào đó, trái thu hoạch xong, thương lái lắc đầu chỉ vì vượt ngưỡng cadimi – khi đó, mọi công sức coi như khép lại.

Câu chuyện vườn anh Tân ở Mang Thít không phải để trách ai, mà để nhắc bà con một điều rất thật: Cây cũng cần được nghỉ. Đất cũng cần được hồi. Và người trồng cũng cần biết dừng đúng lúc.

Chọn phục hồi vườn sau vụ nghịch, chọn nuôi đất lại bằng đạm cá, chọn làm chậm hơn nhưng chắc hơn, đó không phải là bước lùi mà là bước chuẩn bị để đi đường dài. Né vụ miền Tây, đi theo vụ miền Đông, không phải vì sợ khó, mà vì muốn bán được giá cao, muốn trái sầu riêng sạch – an toàn – có đầu ra bền vững.

Cuối cùng, làm nông bây giờ không chỉ là làm cho một mùa trái, mà là làm cho nhiều năm sau còn vườn để làm. Một quyết định đúng hôm nay có thể không làm mình giàu ngay, nhưng sẽ giữ được vườn, giữ được nghề và giữ được giấc ngủ yên cho nhà vườn về sau.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Làm sầu riêng vụ nghịch: Giá rớt, rủi ro Cadimi – Bài học đắt giá từ miền Tây” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy