CHẶN ĐỌT HAY DÌU ĐỌT – GIÀ LÁ:

KHÔNG CÓ ĐÚNG SAI, CHỈ CÓ ĐÚNG THỜI ĐIỂM

Trong canh tác sầu riêng, đọt non luôn là yếu tố khiến nhiều nhà vườn lo lắng nhất, đặc biệt khi cây đang bước vào giai đoạn mang bông, nuôi trái. Thực tế cho thấy, rất nhiều trường hợp rụng bông, rụng trái non không phải do sâu bệnh hay thiếu phân, mà xuất phát từ việc đọt ra không đúng thời điểm, tạo ra sự cạnh tranh dinh dưỡng gay gắt trong nội bộ cây.

Chính vì vậy, câu hỏi “nên chặn đọt hay dìu đọt” không còn là chuyện làm theo thói quen, mà cần được hiểu đúng theo sinh lý cây để áp dụng an toàn và hiệu quả.

HIỂU ĐÚNG VỀ ĐỌT – NGUỒN CẠNH TRANH DINH DƯỠNG NGUY HIỂM NHẤT

Đọt non chính là bộ phận tiêu thụ dinh dưỡng mạnh nhất trên cây. Khi cây vừa ra đọt, toàn bộ đạm, lân, kali, trung vi lượng đều dồn lên đọt để kéo dài thân, mở lá, hình thành cơi mới. Trong khi đó, bông và trái non lại cần dinh dưỡng ổn định, liên tục nhưng không quá gấp. Vì vậy, khi đọt ra trùng thời điểm cây đang cần nuôi bông – giữ trái, sẽ xảy ra hiện tượng:

• Bông bị cạnh tranh → rụng sinh lý
• Trái non thiếu dinh dưỡng → rụng hàng loạt
• Cây bị phân tán năng lượng → suy nhanh sau đậu trái Đây chính là lý do vì sao bà con phải can thiệp.

CHẶN ĐỌT – CHỈ NÊN DÙNG KHI ĐỌT VỪA NHÚ

Giải pháp chặn đọt chỉ nên áp dụng khi đọt vừa sáng, mới nhú mũi giáo và chưa có dấu hiệu xoè đuôi tôm hay mở lá.

Ở giai đoạn này, đọt còn non, nhu cầu dinh dưỡng chưa cao, việc chặn kịp thời sẽ giúp hạn chế tối đa sự cạnh tranh dinh dưỡng, giữ dòng nuôi tập trung cho bông và trái non. Nếu được thực hiện đúng lúc, chặn đọt sẽ giúp giảm rõ rệt tình trạng rụng sinh lý, bông trổ đều, trái đậu ổn định hơn.

Tuy nhiên, chặn đọt chỉ an toàn khi làm sớm. Nếu chặn trễ, khi đọt đã phát triển mạnh, lá chuẩn bị bung hoặc đã bung, cây sẽ bị sốc sinh lý, dễ dẫn đến vàng lá, cháy lá, nghẽn đọt và thậm chí làm rụng trái nhiều hơn so với việc không xử lý.

Trong thực tế sản xuất, cách chặn đọt và dìu đọt mà bà con nông dân thường áp dụng không quá phức tạp, quan trọng nhất vẫn là làm đúng thời điểm và làm vừa tay. Với chặn đọt, khi thấy cây vừa sáng đọt, nhú mũi giáo nhưng lá chưa bung, bà con thường chủ động giảm hoặc ngưng các nguồn phân giàu đạm, đồng thời điều chỉnh nước tưới ở mức vừa phải để hãm bớt lực sinh trưởng của đọt. Nhiều nhà vườn có kinh nghiệm còn kết hợp bổ sung các yếu tố giúp cây cứng cáp và ổn định sinh lý như canxi, bo, kali hoặc các chế phẩm giúp cân bằng dinh dưỡng, từ đó giữ dòng nuôi tập trung cho bông và trái non. Cách làm này giúp đọt chậm lại tự nhiên, hạn chế sốc cây và giảm rụng sinh lý rõ rệt.

DÌU ĐỌT – GIÀ LÁ: GIẢI PHÁP AN TOÀN KHI ĐỌT ĐÃ XOÈ

Khi đọt đã xoè đuôi tôm, có dấu hiệu mở lá, giải pháp an toàn và phù hợp nhất cho vườn sầu riêng lúc này không còn là chặn mà là dìu đọt kết hợp làm già lá. Dìu đọt không có nghĩa là kích đọt mạnh hay bỏ mặc cho đọt phát triển tự do, mà là điều tiết nhịp sinh trưởng của đọt để cây phát triển cân bằng hơn. Khi được dìu đúng cách, đọt sẽ già nhanh, lá đứng, dày và ổn định sinh lý. Lúc này, nhu cầu đạm của cây giảm xuống, trong khi khả năng quang hợp của lá tăng lên, giúp tạo ra nguồn năng lượng sống nuôi trái và duy trì sức cây.

Một lợi ích quan trọng của việc dìu đọt – già lá mà nhiều nhà vườn thường bỏ qua chính là vai trò tạo nền tảng cho cơi đọt tiếp theo. Khi lá đã già đúng chuẩn, cây bắt đầu tích lũy carbohydrate và năng lượng dự trữ, từ đó không chỉ nuôi trái lớn đều, hạn chế méo trái, sượng trái, mà còn giúp cây không bị kiệt sức sau thu hoạch. Đây chính là yếu tố quyết định để cây có đủ lực bước vào cơi đọt mới, đảm bảo cho mùa vụ kế tiếp diễn ra thuận lợi và bền vững hơn.

Đối với dìu đọt – già lá, bà con thường áp dụng phổ biến là tiếp tục kiểm soát đạm ở mức thấp, ưu tiên các dưỡng chất giúp lá nhanh đứng, dày và già như kali, trung vi lượng và các chất hỗ trợ quang hợp.

Song song đó, việc giữ ẩm đất ổn định, không để khô hạn hoặc dư nước cũng rất quan trọng, vì nước chính là yếu tố quyết định tốc độ phát triển của đọt. Khi lá già đúng cách, cây sẽ giảm tiêu hao dinh dưỡng cho sinh trưởng, chuyển sang tạo năng lượng nuôi trái và phục hồi sức cây, giúp vườn sầu riêng ổn định hơn trong suốt giai đoạn mang trái.

Nhìn một cách tổng thể, chặn đọt hay dìu đọt không phải là hai giải pháp đối lập, mà là hai công cụ được sử dụng trong những tình huống khác nhau.

Chặn đọt đúng thời điểm sẽ giúp giữ bông, giữ trái hiệu quả, trong khi dìu đọt – già lá đúng lúc lại là chìa khóa để nuôi cây khỏe, nuôi trái bền và duy trì năng suất lâu dài. Điều quan trọng nhất trong canh tác sầu riêng không nằm ở việc xử lý mạnh hay nhẹ, mà nằm ở khả năng quan sát và hiểu được cây đang cần gì ở từng giai đoạn sinh trưởng.

Làm sầu riêng thành công là khi nhà vườn biết chặn sớm trước khi đọt cạnh tranh dinh dưỡng, biết dìu kịp thời khi đọt đã phát triển, và luôn đặt mục tiêu cân bằng giữa việc giữ trái trước mắt và giữ sức cây về lâu dài. Khi cây khỏe, lá ổn định và năng lượng được phân bổ hợp lý, trái sẽ nuôi nổi, chất lượng đồng đều và vườn sầu riêng sẽ vận hành bền vững qua nhiều mùa vụ.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Chặn đọt hay dìu đọt – già lá: Không có đúng sai, chỉ có đúng thời điểm” được chia sẻ bởi:

CÔNG TY TNHH ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P. Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy