Sầu riêng 2025: Cơ hội lớn, nhưng thử thách không hề nhỏ

Năm 2025 được dự đoán tiếp tục là năm của sầu riêng Việt Nam. Đây vẫn là cây trồng “vàng” mang lại thu nhập cao nhất trong ngành trái cây, và cũng là loại trái cây chủ lực xuất khẩu. Nhưng đi cùng cơ hội lớn, bà con mình cũng sẽ phải đối mặt với hàng loạt rào cản mới từ thị trường quốc tế, đặc biệt là thị trường Trung Quốc – nơi tiêu thụ gần như toàn bộ sản lượng sầu riêng xuất khẩu của Việt Nam.

Trong vài năm qua, người tiêu dùng Trung Quốc đã thực sự “ghiền” sầu riêng. Họ ăn không chỉ quả tươi mà còn tiêu thụ mạnh các sản phẩm chế biến như múi sầu riêng đông lạnh, cơm sầu riêng tách vỏ, bánh kẹo từ sầu riêng…Chính vì vậy, nhu cầu tại nước bạn chưa hề giảm mà còn có xu hướng tăng.

Mở rộng cánh cửa xuất khẩu sầu riêng sang Trung Quốc

Năm 2025, điểm sáng cho Việt Nam là chúng ta đã được phía Trung Quốc cấp thêm hàng trăm mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói mới. Điều này mở rộng cánh cửa xuất khẩu, cho phép nhiều vườn sầu riêng của bà con có cơ hội đi chính ngạch, không còn cảnh “may rủi” như trước.

Đặc biệt, việc Trung Quốc ký Nghị định thư cho phép nhập sầu riêng đông lạnh từ Việt Nam sẽ là một bước ngoặt. Bởi với kênh đông lạnh, bà con không còn quá lo trái chín rộ rồi bị thương lái ép giá; hàng có thể bảo quản lâu, phân phối đều quanh năm.

Trung Quốc ngày càng siết chặt kiểm tra chất lượng

Tuy nhiên, bà con mình cũng cần nhìn thẳng vào những khó khăn: Trung Quốc ngày càng siết chặt kiểm tra chất lượng. Nhiều lô hàng Việt Nam trong năm 2024 đã từng bị chặn lại do dư lượng thuốc bảo vệ thực vật vượt ngưỡng và đặc biệt là vấn đề kim loại nặng cadimi (Cd) trong đất, trong quả.

Đây là hồi chuông cảnh báo rất nghiêm trọng. Chỉ cần vài lô bị trả về, uy tín cả vùng, thậm chí cả ngành sẽ bị ảnh hưởng. Nguyên nhân Cadimi chủ yếu đến từ một số loại phân lân, DAP có chứa Cd cao. Nếu bà con không thay đổi thói quen canh tác, không chọn đúng nguồn phân sạch, rất có thể mất luôn “tấm vé” xuất khẩu. Nói một cách thẳng thắn: Cadimi chính là “tử huyệt” của sầu riêng Việt Nam trong năm 2025.

Ngoài ra, thời tiết cũng là một thách thức khó lường. Dự báo năm nay phần lớn thời gian ở trạng thái trung tính, không El Nino, không La Nina rõ rệt. Nhưng đến cuối năm lại có khả năng xuất hiện La Nina ngắn, nghĩa là mưa nhiều hơn, ẩm độ cao hơn.

Với cây sầu riêng, mưa kéo dài là điều cực kỳ nguy hiểm. Bởi đây là thời điểm bệnh xì mủ, thối rễ, thối trái bùng phát mạnh. Nếu đất thoát nước kém, cây dễ bị chết đứng, hoặc rụng quả hàng loạt. Thực tế nhiều vườn ở Thái Lan năm rồi đã thiệt hại nặng vì mưa bất thường làm rụng hoa, rụng quả non. Đây là bài học rõ ràng cho bà con mình.

Một điểm nữa bà con cần lưu tâm: Việt Nam đang phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc. Hiện có đến 97% giá trị xuất khẩu sầu riêng của ta dồn vào thị trường này. Điều đó đồng nghĩa với việc nếu Trung Quốc “hắt xì hơi” – ví dụ siết kiểm dịch, thay đổi quy định – thì cả ngành sầu riêng Việt Nam sẽ “cảm cúm” ngay.

Sự cạnh tranh từ Thái Lan, Malaysia

Trong khi đó, sự cạnh tranh từ Thái Lan, Malaysia và cả sầu riêng nội địa Trung Quốc ngày càng gay gắt. Thái Lan vẫn là “ông lớn” của ngành sầu riêng, đã có kinh nghiệm hàng chục năm trong việc kiểm soát chất lượng và lịch mùa vụ. Họ đang tái chiếm lại thị phần nhờ khắc phục vấn đề tồn dư, lại có lợi thế xuất khẩu sớm hơn vào đầu năm. Malaysia thì tập trung phát triển giống Musang King – nổi tiếng về chất lượng và hương vị, được người tiêu dùng Trung Quốc rất ưa chuộng. Indonesia cũng không đứng ngoài cuộc, đang mở rộng diện tích để tranh thủ “cơn sốt” sầu riêng tại châu Á.

Đặc biệt, sầu riêng trồng ngay tại Trung Quốc (chủ yếu ở đảo Hải Nam) đang được chính quyền nước này đầu tư và quảng bá mạnh. Tuy diện tích và sản lượng chưa lớn, nhưng về lâu dài, đây sẽ là “đối thủ nguy hiểm” cho các nước xuất khẩu, bởi người tiêu dùng Trung Quốc luôn ưu tiên hàng nội địa nếu chất lượng chấp nhận được. Khi kết hợp giữa sầu riêng nội địa và nguồn nhập khẩu đa dạng, thị trường Trung Quốc sẽ có nhiều lựa chọn, không còn quá phụ thuộc vào một nước duy nhất. Điều đó đồng nghĩa với việc sầu riêng Việt Nam phải cạnh tranh khốc liệt hơn, cả về chất lượng, an toàn lẫn giá cả.

Bà con phải làm gì trong năm vụ mùa sầu riêng sắp tới

Vậy bà con phải làm gì trong năm 2025 này? Trước hết, vấn đề số 1 là quản lý đất và phân bón để kiểm soát Cadimi. Bà con cần ưu tiên dùng phân lân sạch, có chứng nhận; hạn chế dùng phân trôi nổi ngoài thị trường. Kết hợp bón thêm hữu cơ Đạm Cá, Humic, Trichoderma, Nấm ba màu giữ pH đất ổn định 5.5 – 6.5 để hạn chế Cadimi di động. Nếu có điều kiện, nên gửi mẫu đất, mẫu trái đi xét nghiệm định kỳ để yên tâm trước khi xuất khẩu.

Thứ hai là chủ động phòng bệnh trong mùa mưa. Bà con cần đào mương thoát nước tốt, không để gốc cây bị úng. Tỉa cành cho vườn thông thoáng, dùng nấm đối kháng như Trichoderma để giữ đất khỏe, hạn chế nấm bệnh. Khi mưa dài ngày, nên phun phòng trước bằng thuốc đúng kỹ thuật, không chờ đến khi bệnh bùng phát mới xử lý.

Thứ ba, quản lý mã số vùng trồng. Có mã số rồi không có nghĩa là xong. Nếu bà con dùng sai thuốc, bón sai phân, để lô hàng bị phát hiện dư lượng, mã số có thể bị treo, mất quyền xuất khẩu ngay. Do đó, cần ghi nhật ký canh tác rõ ràng, tuân thủ thời gian cách ly, giữ truy xuất minh bạch.

Cuối cùng, bà con nên đa dạng hóa đầu ra. Đừng chỉ phụ thuộc bán sầu riêng tươi sang Trung Quốc. Hãy nghĩ đến sầu riêng đông lạnh, cơm sầu riêng cấp đông, hoặc tìm thêm thị trường Hàn Quốc, Singapore, Trung Đông…Làm được vậy thì vườn sầu riêng sẽ bớt cảnh “được mùa rớt giá”, giảm rủi ro khi cửa khẩu gặp trục trặc.

Tóm lại, năm 2025 là năm nhiều cơ hội nhưng cũng nhiều thử thách. Sầu riêng vẫn là cây làm giàu, nhưng chỉ ai làm vườn sạch, đúng chuẩn, có truy xuất rõ ràng mới giữ được giá tốt. Ngược lại, ai còn làm theo kiểu cũ, phó mặc chất lượng, thì rủi ro mất trắng ngay cửa khẩu là rất cao. Đây chính là ranh giới rõ rệt giữa “thắng lớn” và “trắng tay” của bà con trong năm nay.

Tác giả: Minh Như

Bài viết “Sầu riêng 2025 – Cơ hội lớn, nhưng thử thách không hề nhỏ″ được phân phối bởi:

CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ TIN CẬY

Địa chỉ: Số 4, Đường số 3, KDC Vạn Phúc, P Hiệp Bình, TP. Hồ Chí Minh

Điện thoại: (028) 2253 3535 – 0358 867 306 – 0902 701 278 – 0903 908 671

Email: kinhdoanh@tincay.com; tincaygroup@gmail.com, tincay@tincay.com

Website: tincay.com | thuysantincay.com | nongnhan.com

Youtube: Cty Tin Cậy | Nông Nhàn | Thuỷ Sản Tin Cậy

Facebook: Công Ty Tin Cậy  | Thủy Sản Tin Cậy | Thông tin nông nghiệp & chia sẻ